ترجمه

قمار بایدن در افغانستان

برگردان به فارسی – سیده مطهر  /   BROOKINGS INSTITUTION – Bruce Riedel

 

 

رییس جمهور بایدن، همراه با خطرات قابل توجهی تصمیم بزرگی در مورد افغانستان گرفته است. پس از بررسی های فراوان، معتقدم او کار درستی انجام داده است – اما این یک قمار بزرگ است؛ به ویژه عواقب جدی بر رفتارهای پاکستان خواهد داشت.

یک تاریخچه طولانی:

من درگیر سیاست های ایالات متحده در قبال جنگ های افغانستان از همان شب کریسمس 1979 بوده ام، هنگامی که روس ها به افغانستان حمله کردند، و من در مرکز عملیات های سازمان سیا وظیفه اجرا می‌کردم. سازمان امنیت ملی امریکا گزارش داد که در آن روز 300 پرواز روسی از پایگاه های اتحاد جماهیر شوروی در آسیای میانه به کابل را شناسایی کرده که یک بخش ویژه هوایی را به پایتخت منتقل می‌کنند.

واشنگتن غافل‌گیر شد، اما در کمتر از یک ماه رییس جمهور جیمی کارتر یک استراتیژیی را طرح کرد و یکجا با پاکستان و عربستان سعودی برای جنگ با شوروی پرداخت که در نبرد نهایی و سرنوشت ساز باعث پیروزی در جنگ سرد شد. دو هفته پس از حمله شوروی، سازمان سیا امریکا اولین مهمات را برای مجاهدین در کراچی فرستاد. ما در افغانستان اشتباهات زیادی مرتکب شده ایم. تقریباً هیچ توجهی به این کشور پس از بیرون شدن شوروی نکردیم و این کشور به کشوری شکست خورده تبدیل گردید که طالبان در آن حکومت‌داری غلط کردند و افغانستان میزبان القاعده شد. رییس جمهور جورج دبلیو بوش پس از حمله در سال 2001 بی توجهی کرد و اجازه داد بن لادن به پاکستان فرار کند. تا سال 2005، اسامه در مخفیگاه خود در ابت‌آباد محصور گردید. با گرفتار شدن امریکا در عراق، القاعده دوباره احیا شد.  تا سال 2006، القاعده به خطرناک‌ترین گروه تروریستی مبدل گردید. انگلیس در تابستان همان سال نقشۀ القاعده یعنی منفجر ساختن همزمان دوازده هواپیمایی که از انگلستان به امریکا و کانادا بر فراز اقیانوس اطلس در حرکت بودند را خنثی کرد. بن لادن این نقشه را از مخفیگاه خود هدایت می‌کرد و از پاکستانی های مقیم انگلستان به عنوان بمب گذاران انتحاری استفاده کرده بود. اگر این حمله صورت می‌گرفت، بدتر از حمله 11 سپتامبر بود.

گزارش «افغان-پاک» رییس جمهور بارک اوباما در مارچ 2009، هدف اصلی سیاست امریکا در افغانستان و پاکستان را «اخلال، تجزیه و شکست القاعده» دانست. امریکا تشخیص داد که القاعده در پاکستان بیشتر جا افتاده است. اوباما به سازمان سیا دستور داد تا با هواپیماهای بدون سرنشین مستقر در افغانستان، القاعده را در هر دو سوی مرز بی رحمانه نابود کند.

اوباما هم‌چنین دستور جستجو و دریافت اسامه بن لادن را صادر کرد. در سال 2009، جست‌وجوی بن لادن بسیار کٌند پیش می‌رفت. سازمان سیا، اطلاعات در مورد او نداشت. پس از تجزیه و تحلیل زیرکانه، موقعیت او در منطقه که کمتر از یک مایل با عالی‌ترین آکادمی نظامی پاکستان فاصله داشت، تثبیت شد. ده سال پیش – در 2 می 2011 – نیروی دریایی امریکا عدالت را تحقق بخشید. القاعده هرگز بعد از این حمله بهبودی نیافت. این گروه هنوز در منطقه وجود دارد، اما از بین رفته و شکست خورده است. سپتامبر گذشته، ایمن الظواهری – جانشین بن لادن – بیانیه‌یی در سالگرد 11 سپتامبر صادر کرد. هیچ کس متوجه آن نشد. این نشانه‌ای از میزان تفرقه در این گروه بود.

القاعده، طالبان و جنگ داخلی:

البته که ایالات متحده هنوز هم در جنگ داخلی افغانستان که هنگام خروج روس ها از کابل در 1989 شدت گرفت، درگیر است. تا زمانی که پاکستان پناهگاه های امن، آموزش، تجهیزات و بودجه را برای طالبان فراهم کند، پیروزی در جنگ علیه طالبان غیرممکن است. ما نمی‌توانیم پاکستان را که یک کشوری دارندۀ سلاح هسته‌ای است و پنجمین جمعیت جهان را دارد، شکست دهیم. همانطور که اوباما در کتاب خاطرات خود «یک سرزمین موعود» نوشت: «گزارش ریدل یک چیز را روشن کرد: تا زمانی که پاکستان پناه دادن به طالبان را متوقف نکند، تلاش های ما برای ثبات طولانی مدت در افغانستان قطعاً به شکست می‌انجامند.»

نیروهای ما در سال 2011 با كشتن بن لادن اولویت اصلی خود را به دست آوردند. آنها نمی‌توانند ارتش مربوط به جنرال های راولپندی را شکست دهند. این واقعیتِ است که زیربنای تصمیم بایدن را تشکیل می‌دهد.

متأسفانه، توانایی های استخباراتی ما بدون حضور نظامی در کشور آسیب خواهد دید. این بخشی از قمار است که بایدن انتخاب کرده است. اگر القاعده دوباره احیا شود و نقشه حمله به ایالات متحده را بکشد، جامعه استخباراتی ما ظرفیت کمتری برای کشف و جلوگیری آن را خواهد داشت. این یک قمار بزرگ است.

علاوه بر این، بایدن یک معامله وحشتناک را از مذاکره کننده سست و کم توان ترمپ به ارث برد: مهلت اول می 2021 برای خروج از افغانستان یا مواجه شدن بیش از 10 هزار سرباز امریکایی و ناتو با حملات مجدد طالبان. در مقابل قرار بود طالبان از القاعده دست بردارند و روابط خود را با این گروه قطع کنند. هیچ‌کدامی انجام نشد، اما تا حد زیاد از حمله به نیروهای امریکایی در سال گذشته جلوگیری شد. بایدن می‌دانست که اگر مهلت می را نادیده بگیرد، طالبان حمله به نیروهای خارجی را از سر می‌گیرند. او قمار می‌زند که طالبان جدول زمانی جدید وی را قبول خواهند کرد.

مشخص نیست که اتفاق بعدی چه خواهد بود. جنگ داخلی قطعاً تشدید خواهد شد. طالبان علاقه چندانی به روند سیاسی با دولت در کابل نخواهند داشت، اما آنها هرگز به آن علاقه‌مند نبوده و هیچ وقت به تعهدات توافق‌نامه با ترمپ عمل نکرده اند. این که آیا طالبان مانع اخلال در خروج ناتو می‌شوند، مشخص نیست.

پیروزی طالبان در افغانستان اجتناب ناپذیر نیست. دولت کمونیست در کابل پس از ترک قشون سرخ سه سال زنده ماند. این دولت فقط وقتی فرو ریخت که فرمانده ارشد نظامی آن، عبدالرشید دوستم، در کنار مجاهدین قرار گرفت. وی هنوز ولایت جوزجان در شمال کشور را اداره می‌کند. من یک قالین دوست داشتنی از دوستم دارم از زمان که با هم در پنتاگون دیدار کردیم. او یک انسان بی باک است.

گروه های تاجیک، ازبیک و هزاره نمی‌خواهند توسط طالبان پشتون اداره شوند. افغانستانی های که در شهر ها زنده‌گی می‌کنند، امارات اسلامی قرون وسطایی را نمی‌خواهند. تقریباً سه چهارم افغانستانی ها زیر 30 سال دارند و زنده‌گی خود را در یک جامعه نسبتاً باز سپری کرده اند. جنگ داخلی به احتمال زیاد با تصرف برخی از شهرهای جنوب توسط طالبان ادامه خواهد داشت. همانطور که بایدن قول داده است، ما باید به تمویل بودجه ارتش افغانستان ادامه دهیم.

ما باید به تغییرات بسیار مهمی که در 20 سال گذشته در افغانستان به ویژه برای زنان آن ایجاد گردیده است، افتخار کنیم. آنها اکنون به مکتب می‌روند، دارای شغل و فرصت هایی هستند که توسط طالبان تکذیب شده بود. این تصور که طالبان در 20 سال گذشته تغییر کرده اند یا خواهان شناخت بین المللی هستند، خیالی است.

بازی پاکستان:

پاکستان در افغانستان دوباره برنده است. اکنون دو ابرقدرت را پشت سر گذاشته است. جنرال های ارتش پاکستان بیش از هر زمان دیگر مغرورتر و خطرناک‌تر خواهند بود. آی‌اس‌آی یکی از خطرناک‌ترین حامیان تروریسم در جهان  به ویژه حامی شبکه حقانی خواهد بود. پاکستان طالبان را کنترل نمی‌کند و از بهبود موقعیت آنها عواقب منفی و مثبت خواهد داشت. طالبان پاکستان قوی‌تر و تمایل بیشتری به حمله به داخل پاکستان خواهند داشت. طالبان افغانستان استقلال بیشتری خواهند یافت.

برای مقابله با پاکستان به یک استراتیژی منسجم نیاز خواهیم داشت. همانطور که همکار من مدیحه افضل نوشته است، بایدن تاکنون در تعامل با نخست وزیر عمران خان موفق نبوده است. پاکستان با تأخیر به کنفرانس مجازی تغییرات آب و هوا دعوت شد. نادیده گرفتن پاکستان یک اشتباه بزرگ است. برای بازسازی روابط خیلی دیر نیست. هیچ راه آسانی برای تغییر رفتار پاکستان وجود ندارد، به ویژه با توجه به روابط قوی آن با چین؛ اما تعامل بهتر از انزوا و تحریم است.

رییس جمهور باید تصمیم افغانستان را با خروج نیروهای جنگی امریکایی از عربستان سعودی و کم شدن نیرو در نقاط دیگر خلیج فارس پیگیری کند. جابجایی نیروها در کشور کویت و سایر کشورهای خلیج فارس یادگار جنگ های قبلی ما در عراق است و دیگر لازم و ضروری نیستند. نظامی شدن سیاست ها و پالیسی های امریکا در منطقه باید معکوس شود. ایتلاف  ناتو نیز نیاز به توجه دارد. افغانستان اولین عملیات مهم و خارج از منطقه این ایتلاف است. این ایتلاف سخت تلاش کرد تا از نیروهای اعزامی در آسیای میانه پشتیبانی کند. برخی مانند کانادا تلفات سنگینی را متحمل شدند. دریافت عدم موفقیت در افغانستان بر چالش ها و فرصت های آینده ایتلاف سنگینی خواهد کرد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
رفتن به نوار ابزار