اندیشه و شناخت

” داستان خدا با مورگان فريمن “

مكارم داريوش

بهتر است كه آدم گه‌گاهى از آن دايره‌ي كه در آن بزرگ مى‌شود، پاى بيرون نهد و ببيند كه آدم هاى ديگر در جهان، در چه دايره هايى بزرگ مى‌شوند و با كدام فرهنگ‌، رسم و رواج و باور ها مشغول به زنده‌گى استند.

فرصت را غنيمت شمرده مستند «داستان خدا با مورگان فريمن» را ديدم. اين مستند سه فصل دارد و هر فصل آن به چند قسمت تقسيم شده است. مورگان فريمن، كه يكى از پُرآوازه‌ترين سينما‌گران هاليوود در جهان است، در اين مستند به نقاط مختلف جهان؛ از جمله بيت‌المقدس، هند، مصر و امريكاى جنوبى سفر كرده، به سراغ خدايان جهان مى‌رود و به بررسى اديان مى‌پردازد. او در اين سفر با ده ها تن از مؤرخين، پژوهشگران دينى، متفكرين، راهبان، باستان‌شناسان و دانش‌مندان ملاقات مي‌کند و با آن ها به بحث و گفت‌و‌گو مى‌پردازد.

در نخستين قسمت اين مستند، مورگان فريمن به دنبالِ پاسخ به يكى از اساسى‌ترين پرسش‌هاى بشر مى‌رود: مرگ. اين كه آيا آدم بعد از مرگ دوباره زنده مى‌شود و ادامه حيات مى‌دهد يا هم مرگ ختم همه چيز است. فريمن به مصر، اسراييل، برازيل و هندوستان مى‌رود تا ببيند كه مسيحان، يهوديان، مسلمانان و هندو ها چه پاسخى به اين پرسش دارند. متفاوت‌ترين و جالب‌ترين پاسخ را در مورد مرگ به فريمن، هندو ها مى‌دهند. هندو ها خودشان را در يك دايرة ابدى زنده‌گى، مرگ و دوباره زنده شدن مى‌بينند و معتقد استند كه انسان بعد از مرگ دوباره زنده مى‌شود و ادامه حيات مى‌دهد. اگرچه هدف اصلى دوباره زنده‌ شدن نيست. هدف اصلى فراسوى زنده‌گى مادى رفتن است و خود را به انرژى خالص يا هم
(Muksha or God state) رساندن مى‌باشد. اگر انسان بتواند يكبار خودش را به آن مرحله برساند، ديگر نيازى به اين زنده‌گى مسلسل و تكرارى نيست. ناگفته نماند شرط مهمى كه باعث دوباره زنده‌ شدن انسان به شكل يك انسان مى‌شود، انجام دادن كار هاى خوب و نيك در اين زنده‌گىاست. اگر انسان كار هاى نيك انجام ندهد، در زنده‌گى بعدى ممكن به شكل يك حيوان درآيد و ادامه حيات بدهد. هندو ها معقتد استند كه اين كار باعث انجام دادن هرچه بيش‌تر عمل خير نسبت به پيش‌ترمى‌شود و همه را وا مى‌دارد تا كار و عمل نيك انجام بدهند.

در قسمت هاى بعدى اين مستند، فريمن به سفر هاى خود ادامه مى‌دهد و در پى بررسى و مطالعة مفاهيمى ديگرى چون وجود خدا، شيطان و معجزات مى‌باشد. در قسمت چهارم فصل نخست اين مستند، فريمن با يك ملايى به نام احمد ال معفوظ صحبت مى‌كند. فريمن ازو مى‌پرسد: در مسيحت خدا را به راحتى مى‌توان ديد و لمس كرد اما در اسلام اين‌طور نيست. پس با كى صحبت مى‌كنيم؟ احمد ال محفوظ در پاسخ مى‌گويد: خدا از تصور ذهن هاى كوچك انسان بيرون است. ذهن انسان گنجايش تصور خدا را ندارد. بعد فريمن نتيجه‌گيرى كرده، مى‌گويد: اسلام خدا را در تمام زيبايى هاى جهان مى‌بيند. بخاطرى كه خدا شكل فزيكى ندارد، انسان با حواس خود؛ خدا را در هر مكان تجربه مى‌تواند.

سه نكته‌اى كه برايم در اين مستند بسيار جالب و مهم آمدند عبارت از:

1- وجوه مشترك اديان

2- تمايل شديد مورگان فريمن براى كشف حقيقت

3- نفي مطلقگرايى

1: خدا و شيطان، بهشت و دوزخ، محبت به يکديگر، خدمت به خلق، نكشتن بى‌گناه، تقوى و پرهيزكارى، پاكيزه‌گى- طهارت و زنده‌گى پس ازمرگ از مشتركات اديان مى‌باشند.

2: تمايل شديد مورگان فريمن به دانستن و كشف حقيقت، با وجود داشتن سن زياد و پس زمينه‌ي مسيحت، امرى‌ست بسيار نيك و باميمون. او با سخاوت و فروتنى بسيار، در پى دانستن و كشف حقيقت است.

3: مشكل بزرگى انسان هاى امروز، اعم از دين‌دار و بى‌دين، دانش‌مند و كشيش، مطلق‌گرايى‌ست. اين كه هر دو جناح فكر مى‌كنند صاحب «حقيقت مطلق» استند و نيازى به بررسى و مطالعه باور ها و فرهنگ‌هاى يكديگر را ندارند. مورگان فريمن در اين مستند كوشش مى‌كند كه اين كار را نكند و به «ديگرى» بى اعتنا نباشد. او با بررسى و مطالعه اين مفاهيم مهم، هم از چشم‌انداز دينى و هم ازچشم‌انداز علمى، نشان مى‌دهد كه حقيقت در سيال است و آدميان همواره بايد در پى كشف حقيقت باشند و با «مطلق‌گرايى» در درك خودشان از حقيقت، راه را به روى خود و ديگران، براى كشف حقيقت نبندند.

اين مستند را در يوتيوب و نتفلكس مى‌توانيد ببينيد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
رفتن به نوار ابزار