ترجمه

بایدن راه خود را در افغانستان پیموده است

برگردان به فارسی – سیده مطهر / The Express Tribune - Shahid Javed Burki

 

 

رییس جمهور جوزف بایدن برخی از موقعیت های دشوار را که کشورش در طول چهار سال ریاست جمهوری دونالد ترمپ اتخاذ کرده بود، به ارث برد. دو قدمی که از سوی دولت قبلی برداشته شده بود، به یک گونه‌یی آینده افغانستان را تحت تأثیر قرار خواهد داد. اولین قدم در 29 فبروری سال 2020 برداشته شد، زمانی بود که واشنگتن توافق‌نامه‌ای را با طالبان امضا کرد. این معامله اوج مذاکرات ماه ها در دوحه، پایتخت قطر بود، جایی که طالبان دفتر خود را تأسیس کرده بودند. بر اساس این توافق‌نامه، ایالات متحده تعهد کرد که همه نیروهای امریکایی و متحدان خود را تا تاریخ اول می 2021 بیرون بکشد، به شرطی که طالبان عملیات خود را علیه نیروهای امنیتی افغانستان و هم‌چنین علیه نیروهای خارجی توقف دهند. ایالات متحده همچنین قول داد كه دولت افغانستان را ترغیب كند تا 5000 زندانی طالبان را كه سال ها در زندان نگه داشته بود، آزاد كند. قدم دوم این بود که دولت افغانستان به ریاست رییس جمهور اشرف غنی کنار طالبان بنشیند و به عوض قانون اساسی مصوب شده سال 2004، قانون اساسی جدید بنویسد. به عنوان بخشی از قدم دوم، امریکایی ها برای ایجاد دولت موقت که شامل نمایندگان طالبان بود، تلاش کردند.

در این رابطه، در میان اکثر تحلیل‌گرانی که نظاره‌گر افغانستان بودند، توافق نظر وجود داشت که رییس جمهور و نوع حکومتی که وی پیش می‌برد، تضعیف می‌شود. به گفته آدام نوسیتر، که برای نیویارک تایمز می‌نویسد، “از بیشتر نقاط، آقای غنی که واجد شرایط شغل خود و دارای اعتبار زیاد بود و زمینه کاری در جان هاپکینز، برکلی، کلمبیا، بانک جهانی و سازمان ملل داشت، کاملاً تنها شده است. غنی که نویسنده‌ جدی و باهوش درجه یک است، به مشاورۀ مشتی وابسته بوده که حتا حاضر به تماشای تلویزیون نیستند، به گفته کسانی که او را می شناسند، متحدانش را سریع از دست می‌دهد.” این واقعیت که او پاکستان را به خوبی می شناسد ذکر نشده است، او یک سال را در لاهور سپری کرده و رساله دکترای خود را در مورد مدارس نوشت. هنگامی که در بانک جهانی بود، او با من کار کرد، یک زمانی به من کمک کرد تا اختلافات بین سه رییس جمهور امریکای لاتین را در مورد مسائل مرزی حل کنم.

 

برخی از کسانی که به او نزدیک بودند نگران او و کشوری هستند که او رهبری می‌کند. رحمت الله نبیل، رییس پیشین امنیت ملی افغانستان به نوسیتر گفت: “غنی ناامید شده است. ما در حال ضعیف شدن قرار داریم. امنیت ضعیف است، همه چیز ضعیف می‌شود و طالبان از این فرصت استفاده می‌کنند. ” نبیل تنها افغان برجسته‌ای نبود که در مورد رییس جمهور صحبت منفی دارد. حکمت خلیل کرزی، رییس یک اتاق فکر افغانستان و پسر کاکای رییس جمهور پیشین، حامد کرزی، گفت: “به عنوان یک افغان، احساس حقارت شما را فرا می‌گیرد. اما من همچنین احساس می‌کنم که او شایستۀ آن است. او با بوسۀ مرگ از نزدیک‌ترین افراد زنده‌گی خود سر و کار دارد.” كرزي اشاره به لحن غرور آمیز و خود پسندانه در نامه سه صفحه‌اي وزير امور خارجه آمريكا، آنتوني بلينكن كه براي غني فرستاده شده بود، داشت كه در آن عبارت “من از شما مي خواهم” سه بار استفاده شد. بلینکن ادامه داد بود: ” آقای رییس جمهور، من همچنین باید برای شما روشن کنم که روند سیاست ما در واشنگتن ادامه دارد، ایالات متحده هیچ گزینه‌ای را رد نکرده است.”

گزینه هایی که دولت بایدن در ذهن داشت، خروج کامل نیروهای امریکایی از افغانستان و انجام معامله حکومت‌داری با طالبان به کمک همسایه‌گان این کشور در نشستی که قرار است اواخر اپریل در ترکیه برگزار شود. امریکایی ها با پاکستان، هند و چین در تماس نزدیک بودند. آنها هم‌چنین به تهران و مسکو مراجعه کرده بودند تا دیدگاه موافقی درباره آینده افغانستان و چگونه‌گی اداره کشور پس از بیش از چهار دهه درگیری داخلی و بازگشت صلح، داشته باشند.

رییس جمهور غنی برنامه‌ی خودش را داشت. وی خواستار آتش بس، ایجاد “دولت صلح” موقت و انتخابات زودهنگام شد كه در آن قول داد كه نامزد نشود. طالبان با رد ایده انتخابات، بعید بود که پیشنهاد رییس جمهور را بپذیرند. حمدالله محب، مشاور امنیت ملی که قبل از درخواست غنی از وی برای آمدن به کابل به عنوان سفیر افغانستان در امریکا ایفای وظیفه می‌کرد، گفت: “از آنچه ما می بینیم، آنها قدرت مطلق می خواهند و هدف آنها این است که قدرت را به زور به دست بگیرند.” من دو بار با محب غذای چاشت را خوردم در زمانی که وی نماینده کشورش در واشنگتن بود. او گفت که رییس جمهور غنی از وی خواسته است که مرا درگیر میانجیگری بین کابل و اسلام آباد کند. در غذای چاشت بار دوم، از جلیل خلیل، سفیر پاکستان در ایالات متحده، خواستم که به ما بپیوندد. ما به او پیشنهاد كردیم كه بهترین راه برای انجام این نوع ابتكارها ایجاد یك نوع عملیات “آهنگ دو” یعنی دوطرفه باشد كه شامل چند نفر از هر دو طرف، كه این دو دولت به آنها اعتماد دارند، است. او بعد از این که ما پیشنهاد را به وی ارائه دادیم دیگر با من به تماس نشد.

به گفته نوسیتر نیویارک تایمز، “در حالی که آقای غنی به طور پیوسته سرمایه سیاسی خود را در کابل و با شرکای بین المللی افغانستان از دست می دهد، موقعیت نظامی این کشور رو به زوال است. هر روز اخباری در مورد انفجار یا به گلوله کشیدن اعضای نیروهای امنیتی به همراه دارد. چشم اندازهای سپتامبر1966هنگامی که طالبان بدون مخالفت کسی به کابل آمدند و برای ایجاد رژیم خشن خود دست به اقدام زدند و پایتخت را به وحشت انداختند.”

وقتی سرانجام ایالات متحده امریکا از کشور خارج شد، طالبان ممکن است بار دیگر در سپتامبر 2021 به کابل برگردند. واشنگتن در آن وقت 20 سال را در این كشور به پایان می‌رساند كه طی آن 2400 سرباز خود را از دست داده و در مجموع 2 تریلیون دالر صرف عملیات نظامی و انواع تلاش های توسعه‌یی كرده است. بسته به این که چه کسی در کاخ سفید ساکن است، مأموریت این عملیات ها تغییر می‌کرد. رییس جمهور بایدن در سخنرانی خود در 14 اپریل رویکرد نهایی اتخاذ شده توسط کشورش در مورد افغانستان را بیان کرد. رییس جمهور گفت که ایالات متحده امید خود را برای مدرن سازی سیاسی و اجتماعی جامعه افغانستان از دست داده است. این مأموریت باید توسط خود افغان ها انجام می‌شد. این حرکت برخلاف توصیه های پنتاگون بود. اکنون که وی در کاخ سفید است، توانست نظرات دیرینه خود را به سیاست و پالیسی تبدیل کند. پس از سال ها بحث  بر علیه حضور طولانی مدت در افغانستان – کاری که او در زمان خدمت به رییس جمهور بارک اوباما به عنوان معاون وی به مدت هشت سال انجام داده بود – حالا او خروج امریکا را مطابق میل خود در بیستمین سالگرد حملات تروریستی به نیویارک و واشنگتن تنظیم کرد.

رییس جمهور بایدن معتقد بود که رویکرد “مبتنی بر شرایط” هرگز امریکا را از افغانستان آزاد نخواهد کرد. آنچه رییس جمهور جورج دبلیو بوش برای دستیابی به آن در نظر گرفته بود – جنگی كوتاهی كه طالبان را از كابل خارج كند – به درگیری تبدیل شده بود که هیچ پایانی برای آن وجود نداشت. امریکایی ها تاریخ را در حال تکرار شدن دیدند. این همان شعار طولانی و خونین است که انگلیسی ها را مجبور به عقب نشینی از افغانستان در قرن نوزدهم و روس ها را در قرن بیستم مجبور به ترک افغانستان کرد. هر دو قدرت میراثی برجای گذاشتند که عواقب زیادی برای پاکستان کنونی به همراه داشت. از موارد به جا گذاشته: خط دیورند از طرف انگلیس‌ها؛ و طالبان از طرف شوروی است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
رفتن به نوار ابزار