سرمقاله

!دزدان کلان هم مورد پیگرد قرار بگیرند

2017-Mar-28  || 

مقام های وزارت دفاع کشور دیروز در یک نشست خبری اعلام کردند که به تعداد 1394 تن از کارمندان آن وزارت به دلیل دست داشتن در فساد اداری و سوء استفاده از صلاحیت های وظیفوی بازداشت و برکنار شدند. معاون وزارت دفاع در  امور استخباراتی و استراتیژیک توضیح داد که به تعداد 946 تن از این افراد افسر، 230 تن معتمد و محاسب و به تعداد 209 تن آمرین بستن قراردادها هستند و تعدادی هم در بخش های لوژستیکی و شعبات تخنیکی مصروف کار بودند. این اقدام وزارت دفاع در حالی صورت می گیرد که اخیراً برخی از نهادها و مقامات امریکایی به وزارت دفاع کشور اتهام وارد کردند که فسادهای بسیار کلان اداری در این وزارت وجود دارد و اشاره آنها نسبت به برخی از جنرالان و مقام های بلند پایه وزارت دفاع بوده است. با توضیحاتی که دیروز مقامات وزارت دفاع در خصوص فساد در آن وزارت داشتند، بیشتر  کارمندان پایین رتبه به اتهام فساد برکنار و یا بازداشت شده اند و از دست داشتن جنرالان و بلند پایه گان وزارت دفاع در فساد چیزی نگفتند. در حالی که تا مقامات بلند پایه در فسادهای کلان به ویژه قراردادها دست نداشته باشند، کارمندان پایین رتبه و زیر دست، کاری را انجام داده نمی توانند. تجربه نشان داده است، در آن نهاد هایی که مقام های رهبری و بلند پایه گان در فساد های اداری ذیدخل نباشند بعید است که کارمندان عادی بتوانند مرتکب فسادهای کلان شوند. ممکن است در نهادهایی که مقامات رهبری پاک داشته باشند، کارمند


استیضاح وزیران یا استهزای نماینده گان؟

!انتقام رییس جمهور به کشور آسیب می رساند

!معارف کشور کاستی های فراوان دارد

!آرمان ملی 15 ساله شد



3
H: 3°
L: -2°
Kabul
Saturday, 14 January
See 7-Day Forecast
Sun Mon Tue Wed Thu Fri
           
-9° -9° -11° -11° -12° -9°

SUBSCRIBE TO RSS

راجع‌ به تجلیل و تحریم نوروز در افغانستان

در افغانستان، جشن نوروز همواره و به ویژه در سالیان اخیر، با مناقشاتی همراه بوده است. بخشی از مردم به گرمی از آن استقبال می‌کنند و برخی حلقات مذهبی، به شدت با آن مخالفت نشان می‌دهند.

دلایل مخالفین نوروز:

مخالفان جشن نوروز که برخی جناح‌های سنتی و گروه‌های شبه سلفی اند، از موضعِ دینی به تحریم نوروز و هر گونه مراسم مربوط به آن حکم می‌دهند. آنان دلایلی برای این کار بر می شمارند، از جمله این که:

۱- برگزاری آیین‌های کهنی از این دست، نوعی کمک به تداوم ادیان و فرهنگ‌های پیش از اسلام است که منسوخ و مردود شده اند؛

۲- تجلیل از این گونه مناسبت‌ها از قبیل تشبُّه به نامسلمانان است و طبق روایتی منسوب به پیامبر اسلام، تشبُّه به پیروان ادیان و آیین‌های دیگر، امری ناروا است. (سنن ابی‌داود، کتاب اللباس، شماره ۳۴۹۴)؛

۳- روایتی از انس بن مالک، از یاران پیامبر که می‌گوید: "هنگامی که پیامبر خدا "ج" به مدینه آمد، مردم آن شهر دو روز داشتند که در آن به بازی و سرگرمی می پرداختند؛ پیامبر پرسید: این دو روز چیست؟ گفتند در زمان جاهلیت در این دو روز به بازی می پرداختیم. پیامبر خدا گفت همانا خداوند در عوض آن‌ها دو روز بهتر را به شما قرار داده است، یکی روزِ اضحی و دیگری روزِ فطر". (سنن ابی‌داود، کتاب الصلاة، شماره ۹۵۹)؛

4- فتوای شماری از علمای قدیمی مانند ابن تیمیه و ملاعلی قاری و عده‌یی دیگر با هر گونه تجلیل از نوروز؛

5- انجام اعمال شرک آمیز و خرافی در ضمن مراسم نوروزی، مانند رفتن به زیارت‌گاه‌ها و درخواست نیازمندی‌ها از مرده گان که طبق عقاید اسلامی ناروا است.

این‌ها مهم‌ترین دلایلی است که برای مخالفت با نوروز و تحریم هر گونه گرامی‌داشت آن ارائه می‌گردد.

در مقابل، موافقان جشن نوروز استدلال می کنند که:

۱- همۀ مراسم به‌جا مانده از روزگاران کهن، آیین‌های دینی نیستند و زنده نگه‌داشتن آن‌ها به معنای تداوم و احیای آن ادیان نیست. بخش وسیعی از عرف‌ها و مراسم، جنبۀ فرهنگی دارد و امور فرهنگی نشانۀ تکامل اجتماعی انسان‌ها است. نوروز بیش از آن‌که ریشه‌ی مذهبی داشته باشد، پایه بر تحولات فصلی دارد که برای مردمان قدیم، به دلیل وابستگی زنده گی شان به زراعت و آب و هوای سال، اهمیت داشته است؛ هرچند که در دوره‌هایی از سوی برخی اقوام، صبغۀ مذهبی نیز یافته باشد؛

۲- نهی از تشبُّه به پیروان ادیان و فرهنگ‌های دیگر تنها متوجه اموری است که از شعائر عبادی و رمزهای مذهبی آنان باشد و مایۀ اشتباه و خلط هویت میان پیروان ادیان شود. امورعادی طبق قاعدۀ فقهی مشهور "الأصل فی‌الأشیاء الإباحة" پایه بر جواز ذاتی دارد. به علاوه، تشبه در امور عادی قابل اجتناب نیست و اگر قرار بر اجتناب از هر گونه تشبه در امور عادی باشد، زنده‎گی برای مسلمانان ناممکن می شود؛ زیرا پیروان دیگر ادیان غذا می‌خورند، می‌خوابند، کار می‌کنند، لباس می‌پوشند و بسیاری کارهای دیگر که مسلمانان نیز ناگزیر به انجام آن‌ها اند و نهی از مطلق مشابهت شامل همۀ این‌ها می‌شود؛

3- حدیثی که در بارۀ دو روز دوران جاهلیت آورده می‌شود و مهم‌ترین دلیل مخالفان است، تصریح ندارد که در بارۀ نوروز باشد؛

4- تجربۀ تاریخی مسلمانان نشان می‌دهد که این مراسم از زمان صحابه به بعد در بخش هایی وسیعِ از سرزمین‌های اسلامی مورد تجلیل قرار داشته است و نسل‌های پی‌درپی در دوران امویان و عباسیان، شاهد برگزاری این مراسم بوده اند؛ اما اکثریت فقه‌ها و اهل علم، مخالفتی با آن نشان نداده اند؛ حتا گفته می‌شود که حضرت علی در دوران خلافت‌اش در مراسم جشن نوروز شرکت کرده و از نعمان جد امام ابوحنیفه هدیه قبول کرده است. (ابن تیمیه، اقتضاء الصراط المستقیم، ص ۵۰)؛

۶- دو عید اضحی و فطر از نوع جشن‌های فرهنگی و ملی نیستند؛ بل از جملۀ شعائر عبادی و سمبول های دینی مسلمانان اند و برای آن‌ها احکام مشخصی وضع شده است، مانند ادای نماز مخصوص، تحریم روزه داری، توصیه به غسل، پوشیدن لباس تازه و... اگر کسی از مسلمانان مراسم دیگری را به عنوان مراسم و جشن مذهبی جای‌گزین آن‌ها و یا هم‌طراز با آن‌ها بگرداند، طبق قواعد اصولی و روایات موجود، عمل او بدعتی نامشروع تلقی می‌شود و در این باره اختلافی در میان اهل علم نیست؛ اما اگر کسی مراسمی را برگزار کند که صرفاً جنبۀ عادت را داشته باشد و هیچ صبغۀ تعبدی به آن اضافه نشود، پای بدعت به میان نمی‌آید؛ زیرا بدعت، در معنای شرعی‌اش، صرفاً به معنای افزودن بر آموزه‌ها و مناسک دینی است، نه افزودن بر امور عادی و دنیوی؛

6-آن‌چه "عادات" و "عبادات" را از هم متمایز می‌سازد، مبنا و منشأ ایجاد آن‌ها است. عبادات از سوی شارع تعیین می‌شود و به کسی نه حق دخالت در شکل آن‌ها داده می‌شود و نه در محتوای آن‌ها؛ اما عادت‌ها بر اساس توافق مردم به وجود می‌آید که اِمروزه به آن قرارداد جمعی گفته می‌شود و به زبان قدیما به آن "جعل" و "مواضعه" می‌گفتند. امور قراردادی معنای ثابت و دایمی ندارند که در دوران‌های مختلف، بدون تغییر بمانند. ممکن است مردم یک سرزمین توافق کنند که روز مشخصی را روز کارگر یا روز معلم بنامند و به این بهانه بخواهند - مثلاً - حقوق این قشر را یاد آور شوند. از نظر قواعد فقهی این عملِ شان یک امر مباح است و بسته به هدفی که در پسِ آن قرار دارد می‌تواند ارزش اخلاقی پیدا کند. هرگاه توافق کردند که آن روز را تغییر بدهند، مانع شرعی برای کارشان وجود ندارد؛ زیرا همچنان‌که منشأ ایجاد آن، خود آن‌ها بوده اند، حق تغییر و تعدیلش را نیز دارند؛ اما امور عبادی و شرعی این‌گونه نیست و چون‌که آنان در ایجاد آن سهمی نداشته اند. حق تغییر آن‌ها را هم ندارند.
 به این خاطر تغییر ماه‌های حرام از سوی برخی قبایل عرب، که به آن "نسیئ" گفته می‌شد، مورد مخالفت شدید قرآن مجید قرار گرفت. (إنما النسیئ زیادة فی‌الکفر.. سورۀ توبه، آیۀ ۳۷)؛

7-  اِم‌روزه مراسم نوروزی نه به عنوان یک جشن مذهبی؛ بل صرفاً به عنوان یک عادت بومی برگزار می‌گردد. آن‌چه این نظر را قوت می‌بخشد این است که این مراسم اختصاص به افغانستان یا ایران ندارد و طبق گزارش سازمان ملل: "نوروز برای بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان آغاز سال نو است و بیش از سه هزار سال است که در مناطقی از بالکان، منطقه دریای سیاه، قفقاز، آسیای مرکزی و خاورِ میانه و نقاط دیگری از جهان جشن گرفته می‌شود." این روز از سوی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل (یونسکو) نیز در فهرست میراث فرهنگی معنوی بشر قرار گرفته است. در صورتی که کسانی از مسلمانان آن را به عنوان مناسبتی دینی برگزار کنند و این تصور را داشته باشند که از این طریق اجر و ثواب اخروی دریافت می کنند و یا به شکلی از اشکال به آن بعد متافیزیکی بدهند، کارشان خطا و خلاف شرع است؛

8-  از این‌که در ضمن جشن نوروزی، اعمال شرک آمیز و خرافی از سوی شماری از مردم انجام می‌شود، نمی‌توان تحریم هر گونه مراسم را استنباط کرد؛ زیرا اعمال مزبور در روزهای دیگر نیز انجام می‌شود، و اگر ممانعت و تحریمی هست، متوجه ذات آن اعمال است، نه زمان انجام آن‌ها، صرف نظر از این که کی و کجا انجام یابند؛

9-از نظر جامعه شناختی، کشورهایی که بحران‌های شدید و تجربه های تلخی را پشت سر نهاده اند، فضای خستگی و افسرده گی بر آن‌ها سایه می‌اندازد و مشکلات روانی مردم افزایش می‌یابد. یکی از راه‌هایی که می‌تواند روحیۀ اجتماعی را تغییر دهد و از حجم سنگین فشارها بکاهد، برگزاری جشن‌ها و مناسبت‌هایی است که به مردم شادی و خوش‌حالی ارمغان کند. مراسم نوروزی می‌تواند چنین هدفی را تا حدی بر آورده کند؛

10- برخی دیگر از کشورهای اسلامی نیز مناسبت‌هایی شبیه نوروز را از روزگاران کهن به میراث برده اند، مانند عید "شم النسیم" در مصر که از روزگار فراعنه به یادگار مانده و سپس با سنت‌های مسیحی پیوند خورده است. این روز در تقویم رسمی آن کشور تعطیل است و مردم به محیط‌های ساحلی و اماکن تفریحی روی می‌آورند. دارالافتای مصر برگزاری این جشن را امری عادی و مباح دانسته و صرفاً یاد آور شده است که آداب اسلامی در نظر گرفته شود. این موضع دارالافتا، از سوی بسیاری از علمای دانشگاه الازهر و اعضای مجمع پژوهش‌های اسلامی آن کشور نیز مورد تأیید قرار گرفته است. (الاهرام الرقمی، ۱۵ اپریل ۲۰۱۲.


صفحه فرهنگ وهنر

جلال نورانی دیگر طنز نمی نویسد!

2017-Mar-28 ||  پرتونادری

چه دردناک است که ناگهان نگاهایت روی سطرهای می دوند و در پایان در می یابی که دوستی خاموش شده و بعد قطره قطره لغزش داغ اشک هایی را روی گونه هایت احساس می کنی. روز دوشنبه  بیست و هفتم مارچ 2017 برابر باهفتم حمل 1396 خورشیدی نگاه های من همین گونه روی سطرهای خبر خاموشی طنز نویس، نمایشنامه نویس و پژوهشگر ادبی کشور جلال نورانی دوید، چنان کودکی پا برهنه یی که از خط قوغ آتش بگذرد! روانت شاد باد! چه نا به هنگام تکاور زنده گی به آن سوی دیوار شکستۀ مرگ جهاندی! چند سال پیش در پیوند به چگونه گی طنز نویسی افغانستان چیزی نوشته بودم و این سطرها در پیوند به جایگاه طنز نویسی نورانی  شکل گرفته بودند. *** نام جلال نورانی با طنز نویسی افغانستان چنان پیوندی دارد كه اساساً نمی شود بدون نام او بحث طنز نویسی در كشور را مطرح كرد. او را می توان یكی از پایه گذاران طنز نویسی به مفهوم امروزین آن در ...

فعل جمع یا مفرد

2017-Mar-26 ||  دوکتور استاد اسدالله حبی

نوشته اند که برای جانداران درحال یکی بودن، فعل مفرد نوشته می شود و درصورت چند تا بودن، فعل جمع باید بیاید و برای بیجان‌ها تنها فعل مفرد باید به کار برود. مانند:  دراین وادی‌ها دریاها آرام است .  درخت‌ها ازبی آبی خشک شده است .  درکنار این حکم‌ها می نویسند به استثنای آن که چیزی به جاندار تشبیه شده باشد، مانند :  ستارگان چشمک می زدند .  علف‌ها ضجه می کشیدند. مگردر متن‌های قدیم این قید وقاعده بارها شکسته است . قاضی گفت: بدان وقت که از بخارا لشکرهای ایلک باسباشی تگین بیامد ومردمان بلخ با ایشان جنگ کردند . ( تاریخ بیهقی ، رویة ۸۳۳)  لشکر اسم جمع است و لشکرها جمع آن ، مگر فعل، مفرد بکار رفته است . دو سه مثال از دانشنامة علایی ابن سینا می آورم تا دیده شود که با چه گونه اسم‌ها فعل جمع می آوردند و با چه گونه اسم‌ها فعل مفرد : ـ جسم‌ها که یک اندر...

به گرامیداشت از 74 سالگی استاد واصف باختری

2017-Mar-26 || 

«خراسان اینک از خورشید خالی می کند آغوش!» در هفته پایانی ماه حوت سال گدشته استاد واصف باختری از قله های بلند شعر فارسی- دری پا به هفتاد و چهار ساله‌گی گذاشت. ضمن تبریک این روز خجسته به جناب استاد بزرگوار و آرزوی سلامتی ایشان،  روزنامه آرمان ملی این روز را گرامی داشته دو سروده را از دو شاعر کشور به ایشان پیشکش می دارد: از این جابلقا  نثار آن تناور درختِ سرود و سخن، آن که برمن بسی مهربان بوده است و از سایة پربارش فیض بسیار برده ام، استاد همیشه در یادم، واصف باختری! (محمد افسر رهبین، تهران ـ اسفند 1391) جهان را یک قدم طی میکند پیرِ عصا بردوش چه پر کرده ست بر جامش مگر؟ این مرد دریانوش چنان افتاده رو بر خاک در برهوت تنهایی  که گویی دو رَکعت عشق میخواند چنین خاموش مگر از «نوبهار» آیینِ دیگر غیر دودش نیست! که تسخر میزند اینگونه بر تاریخ آتش پوش گما...

نوروز و سال نو شما مبارک

2017-Mar-19 ||  دوکتور محمد ظاهر عزیز

فرخی شاعر بزرگ دربار غزنه، دوستان و عزیزانش را در نوروز با این کلمات به بوستان  دعوت می نماید: (بیا در بوستان چونان که رسم باستان باشد                تو سروی و گلی و سرو و گل در بوستان باشد) تا جهان باقیست لطافت کلمات این شاعر و مرد بزرگ غزنه، جاویدان خواهد بود. با پیروی از کلام پر لطف شاعر بزرگ دیار ما، من هم آرزومندی نیکویم را به هموطنان عزیزم و مردمانی که نوروز و سال نو را با لذت و خوشحالی تجلیل می نمایند، با آرزومندی خوشی و سعادت  شان و نیک خواهی  معنوی و مادی و صحی برای همه، از جانب خودم و خانواده ام در روز مبارک نوروز و به مناسبت  حلول سال ۱۳۹۶خورشیدی،  با حرمت تقدیم می نمایم. آن عده از مردم شریف کشور که با فرهنگ و تأریخ خیلی قدیم وطن علاقه و وابستگی دارند، می پذیرند که تجلیل از نوروز که از روز اول سال آغاز می گ...

راجع‌ به تجلیل و تحریم نوروز در افغانستان

2017-Mar-19 || 

در افغانستان، جشن نوروز همواره و به ویژه در سالیان اخیر، با مناقشاتی همراه بوده است. بخشی از مردم به گرمی از آن استقبال می‌کنند و برخی حلقات مذهبی، به شدت با آن مخالفت نشان می‌دهند. دلایل مخالفین نوروز: مخالفان جشن نوروز که برخی جناح‌های سنتی و گروه‌های شبه سلفی اند، از موضعِ دینی به تحریم نوروز و هر گونه مراسم مربوط به آن حکم می‌دهند. آنان دلایلی برای این کار بر می شمارند، از جمله این که: ۱- برگزاری آیین‌های کهنی از این ...

ښاغلی قاضي باران د نوروز اړوند څه ښه ليکي: نوروز ته مطلق حرام ویل د دین په احکامو ناپوهي ده

2017-Mar-18 || 

نورې خبرې به نه کړو ځکه همدغه شرعي فقهي لیکنه البته کفایت کړي. کړنې ته هغه وخت حرام ویل کېږي چې صريح لفظ سره د دلیل په بنسټ ورڅخه منع راغلي وي. سمه ده چې د دوه اخترونو لمانځل زموږ په دین کې شته،لومړی کمکی اختر د قرآن او روژې بشپړتيا د شکر په مناسبت او دوهم،لوی اختر د حج مناسب لپاره چې دواړه دیني شرعي مناسبتونه دي. راغلو نوروز ته چې دیني مناسبت نه دی،بلکې یو ټولنیز عرف او رسم او رواج یا عادت دی.  د نوروز په ورځ له خوشحالۍ څخه منع نشته...

مفاهیم کلیدی در فلسفة میان فرهنگی از چاپ برآمد

2017-Mar-18 || 

مفاهیم کلیدی در فلسفة میان فرهنگی، عنوان کتابی است که اخیراً به کوشش مؤسسة علمی و فرهنگی تسامح از چاپ برآمده است. نویسندة این اثر سید حسین اشراق، استاد فلسفه است که در فلسفه و جامعه شناسی کارشناس و نظریه پرداز طراز اول کشور می باشد. این اثر گرانبهای آقای اشراق، حاوی 119 صفحه و شش فصل است که پیوند متقابل فلسفه و فرهنگ را به بررسی گرفته و تلاش کرده تا به توسل به بازخوانی ادبیات فلسفی در فرهنگ های متفاوت ما مسیر گفتگو و مدارا را فراهم کند و ...

!ادبیـات بـی مخاطـب ادبیـات مـرده اسـت

2017-Mar-11 ||  پرتو نادری

تا ادبیات بوده و تا ادبیات هست، ستیزۀ  همیشه‌گی اصالت ادبی و ابتذال ادبی ادامه دارد. حلقه بازی‌های ادبی گسترۀ بینش ادبی انسان را تنگ می سازد، گونه‌یی بیماری است که با دریغ از چندین سال به اینسو ادبیات و فرهنگ افغانستان از چنین حلقه بازی‌هایی رنج می برد! آن هم وقتی این حلقه‌های ادبی چنان مافیای ادبی عمل می کنند یاهم مهار خود را به دست این یا آن مافیای سیاسی – قومی  می دهند!  در روزگارما این حلقه بازی‌های ادبی گاهی همان قدر بیهوده و مبتذل است که حلقه بازی های سیاسی در کشور. آنانی که بر ادامۀ همه تجربه ها و ارزش های ادبی گذشته، پشت پا می زنند و می پندارند که گویا  به پیامبرزاده یی  بدل شده و به منبری رسیده اند، با دریغ در نمی یابند که تنها به جایی نرسیده اند، بل از پا مانده‌گانی بیش نیستند که در گودال توهم خود دست و پا می‌زنند. هرچند هیاه...

Previous   ||   Next