سرمقاله

!معارف کشور کاستی های فراوان دارد

2017-Mar-26  || 

با آغاز سال تعلیمی جدید، دروس مکاتب ولایت های سرد سیر در کشور آغاز گردید.  هر چند رئیس جمهور مراسم نواختن زنگ مکاتب را در کابل به جا نیاورد، ولی در ولایت بلخ او این مراسم را به جا آورد و به این ترتیب صفحه تازه ای در روند تعلیم و تعلم در کشور گشوده شد تا فرزندان این کشور اعم از دختر و پسر به مکاتب بروند و در آن جا ها آموزش ببینند تا باشد، با چراغ علم و دانش زوایای تاریک این سرزمین درد دیده و مصیبت رسیده را روشن کنند. روشن است که در کار معارف کشور کاستی های فراوانی وجود دارد. هنوز این نهاد، آموزگاران مسلکی و تحصیل کرده کم دارد و  شماری از آموزگاران آن حتا فارغ شده های صنوف دوازدهم مکاتب هستند، ولی امیدواریم که این کاستی در چند سال اخیر بر طرف گردد و زمینه تحصیل و آموزش برای این عده معلمین نیز فراهم گردد تا بتوانند در سایه آموزش و آموخته های نوین شان کار تدریس را در مکاتب مربوط ادامه بدهند و به وظایف شان بهتر از گذشته عمل کنند.  معلم رکن اصلی نظام آموزشی در هر نهاد تحصیلی و آموزشی می باشد. اگر مکاتب افغانستان از این رهگذر کاستی هایی نداشته باشد، بخشی از نواقص در نظام آموزشی کشور برطرف می شود. بعد از معلم، کتاب درسی نیز از ضروریات عمده در کار تدریس می باشد که با اندوه فراوان از این رهگذر نیز معارف افغانستان با چالش هایی مواجه است. گفته می شود که در شماری از ولایت‌های کشور انتقال کتاب درسی برای شاگردان مکاتب به دلایل بد امنی راه ها


!آرمان ملی 15 ساله شد

!خونین ترین سال را سپری کردیم

مخالفت با نوروز بیشتر انگیزه سیاسی دارد

قلدری دوستان رئیس جمهور در پایتخت



3
H: 3°
L: -2°
Kabul
Saturday, 14 January
See 7-Day Forecast
Sun Mon Tue Wed Thu Fri
           
-9° -9° -11° -11° -12° -9°

SUBSCRIBE TO RSS

درنگی بر نیم قرن فعالیت ادبی رهنورد زریاب

اعظم رهنورد زریاب با چاپ و انتشاربیشتر از صد داستان کوتاه و رٌمان های گلنار و آیینه، شورشی که آدمی زاده‌گان و جانورکان بر پا کرده اند، چارگرد قلا گشتم، بخشی از سیب وارسطاطالیس و اثر تازه شان چهار درویش به هر حال ابعاد داستان نویسی را در کشور گسترش داده است. آدم‌ها و شخصیت های تازه و گوناگونی را به جهان داستان عرضه کرده است. زبان داستانی کشور را اعتلاء بخشیده و به تشریح و تحلیل زوایای پیچیده روح آدمی توفیق یافته است.

رهنورد در همه حال داستان نویس باقی‌ مانده است. در آن جا که نقدی و تحلیلی می‌نویسد. یا نامه هایی به دوستانش می‌فرستد. یا خاطرات مولانا خسته و پهلوان امیر جان و دیگران را به چاپ می‌رساند و یا مقالات دور قمر را می‌نگارد.

رهنورد در بیشترین داستان‌هایش اهل فن و تکنیسین است. سلیقه و انضباط هنری دارد. این خبره‌گی را ما با مطالعه آثار زیاد و متنوع نویسنده و تقریباً در سراسر پنجاه سال فعالیت نویسنده‌گیش به وضوح در می‌یابیم. آثار او طرح و توطئه منسجم و حساب شده دارد و برای مؤثر ساختن داستان‌هایش نیازی نمی‌بیند که از حوادث واقعی استفاده کند. بل خود حوادث مورد نیاز اندیشه های خود را خلق می‌کند و مانند اکثر نویسنده‌گان صاحب قریحه سالهای زیادی می‌نویسد و بسیار پرکار است، اما هرگز به ابتذال نمی‌گراید.

رهنورد استاد جدال و وسوسه است. جدال با خود، جدال با دیگران. وسوسه عوض شدن، عوض کردن. وسوسه دروغ و تردید و هیچ و پوچ بودن. رهنورد تصویر گر روح سودایی، ترسو، خشمناک، مشوش و بیمار جامعه است. قصه پرداز آدم‎هایی است که سودای داستایوسکی وار آنها را به سوی جنایت و بزهکاری می‌کشاند.

زبان و نثر نویسنده، اغلب سایه نثرگذشته را دارد و شیوه نگارش او فصیح، ادبی، روان و جامع است و قابل فهم برای هرکس و از هر کجای قلمرو زبان فارسی. بعد از سالها نوشتن، فکر و زبان داستان باهم همآهنگی و یگانه‌گی پیدا می‌کند و شیوه نگارش نویسنده را به وجود می‌آورد. شیوه‌یی که مورد تأیید ادیبان و ویراستاران فاضل و فرهیخته زبان فارسی است.

رهنورد زریاب درونمایه های گوناگون و متنوعی را مایه کار قرار داده است. تنوع آدم‌ها، رویدادها و فضاها از ویژه‎گی‎های کار اوست. داستان‌هایی با مایه های ریالیسم، ریالیسمی که جوهر اساسی آن فقر است. فقری در درون و فقری در بیرون. ریالیسم پیشرفته و معاصر و آگنده از رویا و تخیل. ناتورالیسمی که از گناه محتوم، بیماری های ارثی، جبر علمی و تقدیر ناگزیر ریشه گرفته و آدم‎ها در چارچوب روابط بیمار گونه و حیوانی شان محکوم اند «شهر طلسم شده، بچه بد، بچه لچک صنف ما و...»

آثاری که طعم اجتماعی و سیاسی و حتا مبارزه جویانه و حماسی دارند و شخصیت های آن ظلم و بیداد و اسارت و اختناق را تحمل نداردآوازی از میان قرن ها، مرد کوهستان، هفت بار و...»

نویسنده در پاره‌یی از داستان‌های خویش روحیه نسل پریشانی را بازتاب می‌دهد که شکست های سیاسی و اجتماعی آنان را به سوی پوچی بی درمانی سوق می‌دهد. یا بن بست زندهگی را ازلی و قضاء و قدری می‌داند.‌«نقش‌ها و پندارها، مردی که سایه اش ترکش کرد و ...» یا راهی سفر اشراقی و عرفانی می‌گردد و به سرزمین های دور دست روحی و یا به افسانه‌ها و اساطیر پناه می‌برد «سرمه چشم ستاره ها، شاه
غزل و...»

در پاره‌یی از داستان‌ها، درد نویسنده سرخورده‎گی نیست. عجز و فرومانده‎گی نیست. نومیدی از آنچه در وطنش می‌گذرد نیست. درد او «یاس فلسفی » است. یعنی از نظر فلسفی متقاعد شده است که برای بشر راه نجاتی نیست و آینده بهتر از آنچه اکنون هست وجود ندارد.

نویسنده در این چند سال اخیر به سرعت مجذوب هنر نو و به ویژه ریالیسم جادویی گابریل گارسیامارکز شده است. داستان مارهای زیر درختان سنجد، گلنار و آیینه و چارگردقلاگشتم از این شمار اند. در این آثار تلاش برای ایجاد نوع تازه‌یی از داستان که با افسانه ها و اساطیر و باورهای فلکوریک به هم آمیخته، کاملاً مشهود است. رهنورد زریاب در این آثار در بند واقع نمایی نیست. در دنیای افسانه‌یی او وقوع حوادث شگفت آور و دور از ذهن و آمیزش تاریخ و فلسفه، امری بدیهی به شمار می‌آید.

نویسنده در مراحل گوناگون آفرینشی خویش، آثاری متنوع و متفاوت آفریده است. آثاری که از بابت طرز دید، شیوه نگارش و تکنیک، مضامین و سوژه های داستانی با یکدیگر همخوانی ندارند و متفاوت اند و نمی‌توان در تجزیه و تحلیل آثار نویسنده به یگانه روش چسپید و آن را بدون هرگونه انعطاف تطبیق کرد.

رهنوردزریاب در پی آن نیست که به صراحت سخن گوید و در پرداخت آثارش نه مسامحه می‌ورزد، نه از دیگران انتظار مسامحه دارد. کلمات و جملات چرخشگاه های داستانی را به صورت دقیق و عمیق بررسی می‌کند و در ارائه آثار خویش وسواسی و منزه طلب است. به ندرت دیده شده که وی در پرداخت آثارش  به انسجام، قوت و جزالت کم توجه باشد. حتا بعد از چاپ نخستین به پیرایش آن پرداخته است. «برف و نقش‌های روی دیوار، گلنار و آیینه، زیبای زیر خاک خفته».

تأثیر ماکسیم گورگی، سارتر، کامو، داستایوسکی، صادق هدایت، چوبک، مارکز، ناتورالیسم زولا، عرفان و ساختارگرایان در آثار مربوط به دوره های گوناگون آفرینشی نویسنده به وضوح آشکار است. افق فکری آثار او وسیع است و تصویر ها وتمثیل هایی که به دست می‌دهد و آدم‌ها و فضاهای داستانی او از بینشی غنی تر و پر رنگ تری مایه می‌گیرند و گهگاهی با آثاری روبه رو هستیم که یک پوسته ظاهری دارند و یک پوسته درونی و تمثیلی و می‌توان معنا ها و تفسیرهای گوناگون و متفاوتی از آنها استخراج کرد«مرغی که مرٌد، شاگرد ساعت ساز شدم و...»

به هر صورت از مجموع نوشته های رهنوردزریاب به خوبی پیداست که نویسنده آدمیست تحصیل کرده، کتاب خوانده و آشنا به فرهنگ غرب و ادب و متون پیشین و معاصر افغانستان و تأثیر  و نفوذ مقطعی او در بعضی از نویسنده‌گان جوان که پس از او آمده یا در این سالها قد کشیده، قابل انکار نیست و به راستی رهنورد یکی از نام آورترین داستان نویسان و بهترین نویسنده دوران اخیر افغانستان شمرده می‌شود و کسی است که سالهای درازی صحنه داستان نویسی کشور، عرصه هنر نمایی های او بوده و آثارش در داخل و خارج کشور استقبال شده و به چاپ های مکرر رسیده و جوایز معتبری را نیز نصیب گردیده است و به حق یگانه نویسنده حرفوی کشور محسوب می‌گردند و باید پاس ایشان را نگهداشت و سزاوار هر گونه تجلیل و تکریم است.


مقاله های سیاسی

نقش دیپلوماسی فعال در ساختار بین الملل!

2017-Mar-26 ||  فرهاد «دره یی»

در شرایط کنونی کشور های جهان برمبنای روابط عقلانی و منافع مشترک گام های هدف مند را به منظور ایجاد فضای باز با روش های مطلوب و اهداف استراتیژیک میان مدت به پیش می برند، اما نظام و ساختار کلی جهانی بر مبنای سهم گیری های متناسب به ظرفیت های موجوده می باشد و هر کشور به منظور پالایش ظرفیت های موجودة خویش تلاش می نماید تا جایگاه اش را در نظام بین الملل تثبیت نماید. کشور هایی در تلاش حفظ وضعیت موجود می باشند تا منافع وافر موجودة خویش را در ساختار کنونی جهانی به پیش ببرند، اما کشور های دیگری که ظرفیت های موجوده آنها به سوی بارور شدن در حرکت است، آنها در صدد شکوفایی و پیدانمودن جایگاه بهتر در نظام بین الملل می باشند. حالا بحث خویش را از این قسمت آغاز می نمایم که افغانستان در سیاست گذاری بین المللی در حال حاضر از کدام جایگاه بر خوردار بوده و کدام کشور ها در صدد حفظ وضعیت موجود می...

صفوف را بشکنید و برانحصار گرایی ها پایان دهید

2017-Mar-26 ||  مهرالدین مشید

چهار دهة جنگ ويرانگر و ادامة تراژيدي هاي خونين در کشور مشت هاي جنبش هاي چپ و راست را در کشور باز و سيما هاي رهبران آنان را عريان کرد و پرده از روي تمامي ناگفته ها افگند؛ نه تنها اين بل حتا  تشت رسوايي هاي آنان را از بام به زير افگند. اين جنگ هرچند حماسه هاي شکوهمند مجاهدان را به نمايش گذاشت و شهکار هاي نبرد تاريخ داد در برابر بيداد را به تماشا نهاد و اما ناکارايي و بيکاره گي ها و ناکامي هاي رهبران جهادي وسياسي کشور را به سان آفتاب آشکارا نمود. استبداد رأي و انحصار گرايي هاي آنان جنبش اسلامي نوخواسته از متن جامعة استبداد زده و سخت درگير فقر و تنگدستي کشور را دچار چالش کرد و دستآورد هاي راهيان راه آزادي را به خاک و خون يک سان کرد. اين جنبش را که به گونه ناخواسته درگير يک جنگ جبري و فرسايشي با بزرگترين و تا دندان مسلح ترين کشور جهان شد، نتوانستند در عمقي از فرود حوادث به گ...

!تولد نوزادانی؛ بنام پاکستان واسرائیل دردل کمربند سبز

2017-Mar-25 ||  محمد علی مهرزاد

پاکستان واسرائیل دونقطه آغازگرتنش های منطقوی وفرامنطقوی درجهان شناخته شده اند که هردوتوسط یک مرجع، اما ازدوآدرس متفاوت یعنی اسلام ویهودیت درصحنه کشورهای جهان درقرن بیستم درخط فاصل نیمه هلال این دوکشورکه یک قوس مکمل را از قاره هند تا کرانه های دریای مدیترانه دردونقطه شرقی وغربی تشکیل می دهد وموجب چالش های شگرفی گردیده است. اسناد مؤثق وغیرقابل انکاردرزمینه وجود دارد،چه بدبختی ونکبت های هولناکی را نصیب این خاکیان کرده اند که مو براندام راست می شود؛چه آتش پاره های مهیبی را برسرملت های مجاوراین دوکشور( پاکستان واسرائیل ) فروریخته اند وچه صحنه های هولناکی را درتاریخ جنایات بشرحکاکی کرده اند.  درواقع این دومنطقه نقطه خیزش شرارت های  شیطانی که جهان را برای صلح همیشه از سلامتی دورنگهداشته اند ودرنتیجه ظاهراًدواندیشه مغایربهم واما با یک هدف مشخص یعنی ترویج افر...

آرمان ملی و مسؤولیت اطلاع رسانی

2017-Mar-25 ||  احمد سعیدی

در عصر حاضر، هیچ گوشه و هیچ نقطه ای بدون توجه به نقش مثبت رسانه‎ها که حامل پیام های ارتباطی هستند، نمی‎تواند گام های مؤثر و سازنده ای را در زنده گی مردم و بهبود جامعه بردارند.  متأسفانه در کشور ما بعضی رسانه‎ها بیشتر به قیل و قال و بلوای رسانه‎ای، خارج از معیارهای چشم‎انداز روشنگری عمل می کنند؛ نقشی که همچون لبه قیچی، به جای آن که مفید باشد، مضر تمام شده است. اما خوشبختانه روزنامه آرمان ملی و تعداد دیگری از روزنامه ها و هفته نامه‌های رسالتمند، حضور خویش را در جامعه مطبوعات به جایی رسانیده‌اند که هم مطلوب است و هم مرغوب.  1-رسانه و اهمیت آن در افغانستان :  در عصر حاضر،رسانه‎ها، «تار وپود نمادین» زنده‌گی ما را تشکیل می دهند و نقش «تسریع کنندۀ نهادی» را در جامعه دارند. امروزه نقش رسانه‎ها، در روشن شدن حقایق از هیچ کس پوشیده نیست. رسا...

آرمان ملی از نظر صاحب نظران

2017-Mar-25 || 

فضل واحد کریم: ملی آرمان ورځپاڼه د ځوان نسل د ذهنونو د روښانولو په لاره کې ارزښناک کارونه ترسره کړی رئیس نشرات وزارت اطلاعات و فرهنگ: آرمان ملی صدای مردم مستضعف کشور است نجیب الله منلی: آرمان ملی بهترین روزنامه است اما گاهی موقف یکجانبه دارد وزیر سخنگوی وزارت دفاع ملی:آرمان ملی همکار خوب و مدافع عسکر و افسر است روزنامه آرمان ملی وارد پانزدهمین حالا سال نشراتی خود می شود. آرمان ملی در نخستین روزهای ایجاد ادارة موقت وارد صحنه مطب...

!تولد نوزادانی؛ بنام پاکستان واسرائیل دردل کمربند سبز

2017-Mar-25 ||  محمد علی مهرزاد

پاکستان واسرائیل دونقطه آغازگرتنش های منطقوی وفرامنطقوی درجهان شناخته شده اند که هردوتوسط یک مرجع، اما ازدوآدرس متفاوت یعنی اسلام ویهودیت درصحنه کشورهای جهان درقرن بیستم درخط فاصل نیمه هلال این دوکشورکه یک قوس مکمل را از قاره هند تا کرانه های دریای مدیترانه دردونقطه شرقی وغربی تشکیل می دهد وموجب چالش های شگرفی گردیده است. اسناد مؤثق وغیرقابل انکاردرزمینه وجود دارد،چه بدبختی ونکبت های هولناکی را نصیب این خاکیان کرده اند که مو براندام راست می شود؛چه آتش پاره های مهیبی را برسرملت های مجاوراین دوکشور( پاکستان واسرائیل ) فروریخته اند وچه صحنه های هولناکی را درتاریخ جنایات بشرحکاکی کرده اند.  درواقع این دومنطقه نقطه خیزش شرارت های  شیطانی که جهان را برای صلح همیشه از سلامتی دورنگهداشته اند ودرنتیجه ظاهراًدواندیشه مغایربهم واما با یک هدف مشخص یعنی ترویج افر...

بهار! تو بیا تا من با فرارسیدن فصل زیبایت مهرورزی، صمیمیت و مهربانی ها را تمنا کنم!

2017-Mar-19 || 

بهار ! توکهبافرارسیدنات جان را سرسبز می‌کنی وگل ها را شگوفه باران می سازی زودتر بیا که‌ همه مهربانان، مهرورزان، وعاشقان مشتاقانه انتظار آمدن تو را بی صبرانه می‌کشند. توکه مانند وسعت دل‌های مهربان،  زلالی دریاهای خروشان وشادابی شگوفه‌های گل خندان هستی ، همه ازآمدن تو به استقبال می نشینند وزمانی بوی فصل زیبایت به مشام ما می رسد. یک بار احساس عشق به طبیعت و آغاز یک زنده‌گی نوین با برنامه ها و اهداف زنده‌گی دروجود ما زنده می‌شود. بهار! توکه صدای آسمانی طراوتی استی که به دل شورشگفتن وبه دیده شوق باریدن می بخشی بیا که من هم ازیک سو برای آغاز بهار نوبا گام استوارومتین حرکت به سوی پیشرفت وترقی نموده وازسوی هم در فصل زیبایت بتوانم امید های  خویش را جسارت ببخشم ، بدون شک وتردید تو فصلی هستی که بشارت می‌دهی پیروزی ها ، مهربانی ها وعشق ورزیدن را بر...

!نوروز؛ مظهر خلقت خداوند، پيام‎آور بهار وصلح و آشتي ملي

2017-Mar-19 || 

نوروزدروطن ما افغانستان به شواهد تاریخ هزاران  سا ل سا بقه دارد؛ قبل ازاسلام وبعد از آن با تاریخ وروحیه ملی ما گره خورده است، آریانای کهن وافغانستان امروز در تجلیل و برگزاری سال نو به حیث آغاز سال جدید طی مراسم  خاص از آن استقبا ل نموده است وهمیشه پيمان عبوديت با خداونداز يك طرف وپيوند خودرا با طبیعت زیبا به خاطر آباداني كشور تجديد ميثاق مي كنند واين مراسم شكر گزاري را زنده نگهداشته، دايماً تجدید پیمان می‌نمايند؛ و توأم با شادابی وسرسبزی طبیعت، انسان‎های سرزمین ما با  نیرومندی بیشتر به فعالیت های زراعتی واقتصادی می پرداختند ،درپهلوی پیمان با طبیعت زیبای وطن با خود نیز عهد ومیثا ق جدید به خاطر آبادانی سرزمین آبایی خود و رفع كدورت‌هاي گذشته می‌بستند و به پیشگاه خداوند (ج) شکران نعمت می کردند که توانمندی‎های نهفته انسان‎ها ونباتات را که د ر زمستا...

Previous   ||   Next