سرمقاله

!سرقوماندان اعلی نیز از مردم معذرت بخواهد

2017-Apr-25  || 

پس از فشارهاي زياد به ويژه کاربران شبکه هاي اجتماعي در رابطه به حادثه خونين قول اردوي شاهين در ولايت بلخ که تعداد زيادي از سربازان کشور شهيد و زخمي شدند، ديروز وزير دفاع و رييس ستاد ارتش ظاهراً استعفا دادند. اگر اين دو مقام وزارت دفاع کشور خود شان داوطلبانه استعفا داده باشند، کار با ارزشي کرده اند. زيرا در کشور ما افغانستان اساساً فرهنگ استعفا و کنار رفتن داوطلبانه رسم نيست در حالي که در برخي از کشورها، با کوچکترين حوادث ناگوار به ويژه مسايل امنيتي، مسؤولان کنار مي روند. اما در رخداد غم انگيز و مرگبار قول شاهين، نهادها و افراد ديگري هم مقصر اند که بايد استعفا بدهند و يا دست کم از مردم معذرت بخواهند و به کم کاري و ضعف شان اعتراف بدارند. رييس جمهوري کشور که همواره به سرقوماندان اعلي بودن خود افتخار مي کند بايد بپذيرد که در اين رخداد مقصر است. در روزهاي نخست همين وزير دفاع که از سوي رييس جمهور معرفي شد، در رسانه ها آگاهان نظر دادند که وي شايستگي وزارت دفاع را ندارد و نمي تواند جنگ را در کشور مديريت کند. اما رييس جمهور به اين نظريات سالم آگاهان توجه نکرد و وزير دفاع و رييس ستاد ارتش از سوي غني و عبدالله با ملاحظات سياسي و قومي گماشته شدند که نتايج آن را ديديم. به همين گونه مجلس نماينده گان، نهاد ديگري است که در قضيه قول اردوي شاهين و رخدادهاي غم انگيز و مرگبار ديگر مقصر شناخته مي شود. همين مجلس نماينده گان بود که به مسؤول


ضرورت قیام ملی در برابر طالبان!

!مسؤولان نهادهای کشفی مورد بازپرس جدی قرار بگیرند

!طرح اداره موقت واکنش در برابر انحصار قدرت

!پاکستان به عنوان کشور حامی تروریستان به جهان معرفی شود



3
H: 3°
L: -2°
Kabul
Saturday, 14 January
See 7-Day Forecast
Sun Mon Tue Wed Thu Fri
           
-9° -9° -11° -11° -12° -9°

SUBSCRIBE TO RSS

درنگی بر نیم قرن فعالیت ادبی رهنورد زریاب

اعظم رهنورد زریاب با چاپ و انتشاربیشتر از صد داستان کوتاه و رٌمان های گلنار و آیینه، شورشی که آدمی زاده‌گان و جانورکان بر پا کرده اند، چارگرد قلا گشتم، بخشی از سیب وارسطاطالیس و اثر تازه شان چهار درویش به هر حال ابعاد داستان نویسی را در کشور گسترش داده است. آدم‌ها و شخصیت های تازه و گوناگونی را به جهان داستان عرضه کرده است. زبان داستانی کشور را اعتلاء بخشیده و به تشریح و تحلیل زوایای پیچیده روح آدمی توفیق یافته است.

رهنورد در همه حال داستان نویس باقی‌ مانده است. در آن جا که نقدی و تحلیلی می‌نویسد. یا نامه هایی به دوستانش می‌فرستد. یا خاطرات مولانا خسته و پهلوان امیر جان و دیگران را به چاپ می‌رساند و یا مقالات دور قمر را می‌نگارد.

رهنورد در بیشترین داستان‌هایش اهل فن و تکنیسین است. سلیقه و انضباط هنری دارد. این خبره‌گی را ما با مطالعه آثار زیاد و متنوع نویسنده و تقریباً در سراسر پنجاه سال فعالیت نویسنده‌گیش به وضوح در می‌یابیم. آثار او طرح و توطئه منسجم و حساب شده دارد و برای مؤثر ساختن داستان‌هایش نیازی نمی‌بیند که از حوادث واقعی استفاده کند. بل خود حوادث مورد نیاز اندیشه های خود را خلق می‌کند و مانند اکثر نویسنده‌گان صاحب قریحه سالهای زیادی می‌نویسد و بسیار پرکار است، اما هرگز به ابتذال نمی‌گراید.

رهنورد استاد جدال و وسوسه است. جدال با خود، جدال با دیگران. وسوسه عوض شدن، عوض کردن. وسوسه دروغ و تردید و هیچ و پوچ بودن. رهنورد تصویر گر روح سودایی، ترسو، خشمناک، مشوش و بیمار جامعه است. قصه پرداز آدم‎هایی است که سودای داستایوسکی وار آنها را به سوی جنایت و بزهکاری می‌کشاند.

زبان و نثر نویسنده، اغلب سایه نثرگذشته را دارد و شیوه نگارش او فصیح، ادبی، روان و جامع است و قابل فهم برای هرکس و از هر کجای قلمرو زبان فارسی. بعد از سالها نوشتن، فکر و زبان داستان باهم همآهنگی و یگانه‌گی پیدا می‌کند و شیوه نگارش نویسنده را به وجود می‌آورد. شیوه‌یی که مورد تأیید ادیبان و ویراستاران فاضل و فرهیخته زبان فارسی است.

رهنورد زریاب درونمایه های گوناگون و متنوعی را مایه کار قرار داده است. تنوع آدم‌ها، رویدادها و فضاها از ویژه‎گی‎های کار اوست. داستان‌هایی با مایه های ریالیسم، ریالیسمی که جوهر اساسی آن فقر است. فقری در درون و فقری در بیرون. ریالیسم پیشرفته و معاصر و آگنده از رویا و تخیل. ناتورالیسمی که از گناه محتوم، بیماری های ارثی، جبر علمی و تقدیر ناگزیر ریشه گرفته و آدم‎ها در چارچوب روابط بیمار گونه و حیوانی شان محکوم اند «شهر طلسم شده، بچه بد، بچه لچک صنف ما و...»

آثاری که طعم اجتماعی و سیاسی و حتا مبارزه جویانه و حماسی دارند و شخصیت های آن ظلم و بیداد و اسارت و اختناق را تحمل نداردآوازی از میان قرن ها، مرد کوهستان، هفت بار و...»

نویسنده در پاره‌یی از داستان‌های خویش روحیه نسل پریشانی را بازتاب می‌دهد که شکست های سیاسی و اجتماعی آنان را به سوی پوچی بی درمانی سوق می‌دهد. یا بن بست زندهگی را ازلی و قضاء و قدری می‌داند.‌«نقش‌ها و پندارها، مردی که سایه اش ترکش کرد و ...» یا راهی سفر اشراقی و عرفانی می‌گردد و به سرزمین های دور دست روحی و یا به افسانه‌ها و اساطیر پناه می‌برد «سرمه چشم ستاره ها، شاه
غزل و...»

در پاره‌یی از داستان‌ها، درد نویسنده سرخورده‎گی نیست. عجز و فرومانده‎گی نیست. نومیدی از آنچه در وطنش می‌گذرد نیست. درد او «یاس فلسفی » است. یعنی از نظر فلسفی متقاعد شده است که برای بشر راه نجاتی نیست و آینده بهتر از آنچه اکنون هست وجود ندارد.

نویسنده در این چند سال اخیر به سرعت مجذوب هنر نو و به ویژه ریالیسم جادویی گابریل گارسیامارکز شده است. داستان مارهای زیر درختان سنجد، گلنار و آیینه و چارگردقلاگشتم از این شمار اند. در این آثار تلاش برای ایجاد نوع تازه‌یی از داستان که با افسانه ها و اساطیر و باورهای فلکوریک به هم آمیخته، کاملاً مشهود است. رهنورد زریاب در این آثار در بند واقع نمایی نیست. در دنیای افسانه‌یی او وقوع حوادث شگفت آور و دور از ذهن و آمیزش تاریخ و فلسفه، امری بدیهی به شمار می‌آید.

نویسنده در مراحل گوناگون آفرینشی خویش، آثاری متنوع و متفاوت آفریده است. آثاری که از بابت طرز دید، شیوه نگارش و تکنیک، مضامین و سوژه های داستانی با یکدیگر همخوانی ندارند و متفاوت اند و نمی‌توان در تجزیه و تحلیل آثار نویسنده به یگانه روش چسپید و آن را بدون هرگونه انعطاف تطبیق کرد.

رهنوردزریاب در پی آن نیست که به صراحت سخن گوید و در پرداخت آثارش نه مسامحه می‌ورزد، نه از دیگران انتظار مسامحه دارد. کلمات و جملات چرخشگاه های داستانی را به صورت دقیق و عمیق بررسی می‌کند و در ارائه آثار خویش وسواسی و منزه طلب است. به ندرت دیده شده که وی در پرداخت آثارش  به انسجام، قوت و جزالت کم توجه باشد. حتا بعد از چاپ نخستین به پیرایش آن پرداخته است. «برف و نقش‌های روی دیوار، گلنار و آیینه، زیبای زیر خاک خفته».

تأثیر ماکسیم گورگی، سارتر، کامو، داستایوسکی، صادق هدایت، چوبک، مارکز، ناتورالیسم زولا، عرفان و ساختارگرایان در آثار مربوط به دوره های گوناگون آفرینشی نویسنده به وضوح آشکار است. افق فکری آثار او وسیع است و تصویر ها وتمثیل هایی که به دست می‌دهد و آدم‌ها و فضاهای داستانی او از بینشی غنی تر و پر رنگ تری مایه می‌گیرند و گهگاهی با آثاری روبه رو هستیم که یک پوسته ظاهری دارند و یک پوسته درونی و تمثیلی و می‌توان معنا ها و تفسیرهای گوناگون و متفاوتی از آنها استخراج کرد«مرغی که مرٌد، شاگرد ساعت ساز شدم و...»

به هر صورت از مجموع نوشته های رهنوردزریاب به خوبی پیداست که نویسنده آدمیست تحصیل کرده، کتاب خوانده و آشنا به فرهنگ غرب و ادب و متون پیشین و معاصر افغانستان و تأثیر  و نفوذ مقطعی او در بعضی از نویسنده‌گان جوان که پس از او آمده یا در این سالها قد کشیده، قابل انکار نیست و به راستی رهنورد یکی از نام آورترین داستان نویسان و بهترین نویسنده دوران اخیر افغانستان شمرده می‌شود و کسی است که سالهای درازی صحنه داستان نویسی کشور، عرصه هنر نمایی های او بوده و آثارش در داخل و خارج کشور استقبال شده و به چاپ های مکرر رسیده و جوایز معتبری را نیز نصیب گردیده است و به حق یگانه نویسنده حرفوی کشور محسوب می‌گردند و باید پاس ایشان را نگهداشت و سزاوار هر گونه تجلیل و تکریم است.


مقاله های سیاسی

!از اسب تروا تا اسب حافظ سعید

2017-Apr-25 ||  پرتو نادری

گفتند والي ننگرهار اسبي به رييس جمهور بخشيده است. چموش و سخت لگام. اسبي که آن را جز اميران و شاهان کس ديگري نتواند پاي بر رکاب گذاشتن. گفتند اين اسب در گذشته از حافظ سعيد امير خراسان داعشيان بوده است و رفتاري دارد داعشي، اما روشن نيست که اسب امير خراسان مي تواند رفتار دموکراسي افغاني را ياد گيرد يا نه! وقتي اين خبر را شنيدم نمي دانم چرا ماجراي اسب شهر تروا يادم آمد. در حماسه هاي يوناني آمده است که چون يونانيان به سرکرده گي «آشيل» به هدف تسخير شهر تروا کشتي ها بر آب افگندند و تروا را در محاصره کشيدند، سپاهيان تروا تيرها در کمان ها گذاشتند و در برابر مهاجمان انتقام جو ايستادند. خون ريختند و اما از شهر و سرزمين خود پاسداري کردند. تروا ده سال تمام در محاصرة يونانيان ماند؛ اما کاري از پيش نرفت. دروازة شهر همچنان بسته ماند و تيرهاي پاسدارن در افقها به پرواز! آشيل دل...

ارگ از تــک روی دســت بکشــد

2017-Apr-25 ||  قشلاقی

در بحبوحه افزايش بد امني و خطر سقوط برخي از ولايت ها به دست دشمن، ارگ شديد تر از پيش بر طبل انحصار گري هاي خويش مي کوبد و به جان اقوام افغانستان افتاده است. اين کار را طالبان نيز در آغاز اولين سال حکمراني شان بر کابل کردند. آنان در آغاز با شعار مبارزه بر ضد شر و فساد کمر بستند تا افغانستان را از چنگال فرماندهان مسلح جهادي پاک کنند، ولي به مجرد اشغال کابل به اصل خويش برگشتند و به برچيدن بساط اقوام ديگر در افغانستان آغاز کردند. يکي از دلايل شکست طالبان همين تک روي هاي قومي شان نيز بوده است؛ زيرا همه دانستند و کمر به مبارزه مقاومت بر عليه آنها بستند و حتا ناگزير شدند براي نجات از اين بلاي خون آشام، کمک و مداخله امريکا را براي سرنگوني اين رژيم قبول کردند. افغانستان اينک بار ديگر بر لبه پرتگاهي قرار دارد که  بيست سال پيش قرار داشت. رييس جمهوري کشور به بهانه هاي گوناگو...

سید حسین اشراق در گردهمایی زیر نام فراخوان اجندای ملی: بحران مشروعیت در کشور وضعیت را غیر قابل تحمل کرده است

2017-Apr-25 ||  سيد حسين اشراق

نابسامانی ها موجب شده است تا سلطه اقلیت بازیگران سیاسی بر اکثریت، به جریان مسلط مبدل شود حضار گرامي، شخصيت هاي عاليقدر اشتراک کننده در مجلس سلام بر شما! خوشحال هستم که در خدمت شما قرار دارم، از برگذار کننده گانِ اين مجلس پرشکوه مخصوصاٌ برادر عزيزم جناب سفير صاحب احمد ولي مسعود سپاسگزارم که اين فرصت را در اختيار من قرار دادند.   بحثِ امروز پيرامون مرحلة جديدِ آجنداي ملي است، آجنداي ملي که از جنس حزب و سازمان سياسي صرف نيست، بلکه به عنوان يک تجربة جديد، گفتمانِ سياسي ناشي از فلسفة اجتماعي است که از چشم اندازِ اخلاق، عدالت و هنجار هاي شهروندي به مسايلِ مربوط به قدرت، زعامت و مديريتِ تحولات سياسي و اجتماعي مي پردازد.     حضار گرامي! افغانستان در شرايط نابساماني قرار دارد، ضروري به نظر مي رسد تا نيروهاي سياسي آينده نگر و فعالانِ جامعة مدني از رهگذرِ مک...

آقای رییس جمهور! تو ملامت هستی

2017-Apr-24 ||  صدیق الله توحیدی

دوسال از رياست جمهوري جناب شما و تأسيس حکومت وحدت ملي گذشت، هرروز مردم اميدشان را نسبت به آينده از دست مي دهند. حملات پيهم ومخوف تروريستي وعدم شناسايي و مجازات عاملان نفوذي دشمن در نيروهاي امنيتي؛ اين نگراني رابه وجود آورده است که حکومت نمي تواند امنيت شهروندان را تأمين نمايد.  جناب رييس جمهور!  وقتي بررياست محافظت رجال برجسته حمله صورت گرفت، مردم مي خواستند که بدانند کدام دست هاي نامرئي است که اين فاجعه را آفريده است، اما ازآن واقعه روزها وماه ها سپري شد نه نتيجه تحقيق اعلام شد ونه هم کسي به اين اتهامات بازداشت گرديد ونه هم مجازات شد. فاجعة بيمارستان چهارصد بستر داغ ديگري بردل هاي مردم گذاشت که جناب شما به سرعت کميسيوني را توظيف و وعده سپرديد که عاملان وايادي نفوذي دشمن را اين کميسيون شناسايي وبه پنجه قانون خواهد سپرد، نه تنها اين که کميسيون به اصطلاح ...

بند کمال خان بعد از پنجاه سال

2017-Apr-24 ||  عبدالحمید مبارز

در پايان پنجاه سال است که اکمال دو فاز بند کمال خان اعلان و کار ساختمان فاز سوم آن آغاز شد. آغاز اين کار کار بزرگي مي باشد؛ زيرا مديريت آب هلمند بدست افغانستان قرار مي گيرد، آن وقت افغانستان براي ايران همان مقدار آبي را جاري خواهد ساخت که در قراردادي که بين محمد موسي شفيق، آخرين صدراعظم دوره شاهي افغانستان و عباس هويدا، آخرين صدراعظم دورة شهنشاهي ايران امضا شد و پارلمان هاي هر دو کشور آن قرارداد را به تصويب رسانده و دو پادشاه وقت دو کشور آن را توشيح کرده اند و ملت هاي ايران و افغانستان از آن به خوشي استقبال کردند و مردمان هر دو کشور انتظار داشتند که بر پايه اين قرارداد روابط دوستانه ي افغانستان و ايران وسيع‌تر و محکم تر بگردد. اين که براي ساختمان فاز سوم بند کمال خان، وزير آب و برق چهارسال وقت تعيين کرده و علت و شکل ساختمان و موادي را که در آن بکار مي رود توضيح نکرد تا...

توطیه های بزرگ بر ضد مردم و کشور

2017-Apr-23 ||  مهرالدین مشید

موجودیت تروریستان در درون نظام مرگ آفرین شده است اوضاع در کشور طوري به پيش مي رود که گويا هر لحظه دستان نامريي اي هر روز بيشتر از روز ديگر وضعيت امنيتي، سياسي، اقتصادي و اجتماعي را نابسامان تر مي کند و کشتي توفان زدة کشور را به سوي توفان هاي خطرناک يدک مي کنند. با تأسف که  شرايط بد سياسي در موجي از توطيه هاي خطرناک افغانستان را هر لحظه بيشتر از روز ديگر بر لبة پرتگاه مي کشاند که  به صورت قطع به نفع مردم و کشور نيست. از پيشامد هاي کنون در کشور معلوم مي شود که دستاني از شرق و غرب و شمال و جنوب به سوي کشور دراز شده و در کار توطية بزرگ برضد مردم و کشور دست دارند و چنان رخداد ها به گونة زنجيره يي يکي پيهم به وقوع مي پيوندند که حتا بدتر از کارگزاران ستون پنجم امنيت ملي و منافع ملي را تهديد مي کنند. اين تهديد ها در حالي افزايش مي يابند که مخالفان مسلح در يک سلسله حمله هاي ز...

حکومت وحدت ملی یا گدام مشاوران بیکاره

2017-Apr-22 ||  احمد سعیدی

وقتي به خودسري وخود کامه گي سران حکومت وحدت ملي نگاه مي کنم در مورد جذب ونصب مشاورين شان تعجب مي نمايم. بعد از سبکدوشي آقاي داوود اساس مشاور ارشد داکتر عبدالله عبدالله در يکي از رسانه ها با وي از نزديک ديدم، علت برطرفي خود را برايم بيان نمود، از آقاي اساس پرسيدم که داکتر عبدالله چند مشاور دارد؟ وي گفت: 162 مشاور. برايش گفتم بعد از سبک دوشي شما شايد تعداد به 161 رسيده باشد. از او پرسيدم مشاورين رييس جمهور به کدام تعداد است؟ گفت، دقيق نمي دانم، شايد از 180 نفر زيادتر باشد. از معاشات پرسيدم، برايم گفته شد هيچ کس از 50000 افغاني کمتر و از 300000 افغاني معاش بالاتر ندارد. با خود گفتم اي داد و بيداد. از سوي ديگر گاهي اين سوال نزد من مطرح مي شود واز خود مي پرسم چطور ممکن است رهبران ديکتاتور وخود پسند خود کامه به مشوره مشاورين که خود توجه کنند. در جهان رؤساي جمهور حد اکثر از پانزده مش...

روسیه در فکر ویتنامی ساختن جنگ افغانستان برای امریکاست

2017-Apr-22 ||  محمد علی مهرزاد

روسيه بعدازتجاوز به افغانستان وکشتار مردم بيگناه وويراني داشته هاي مادي ومعنوي درکشور ما؛ اين دومين فاجعة ننگين درقاموس جنايات بشري است که درکشتاردسته جمعي توسط حکومت دست نشانده خود درسوريه با استفاده ازبمب هاي خوشه اي وفلج کنندة اعصاب که منجربه کشتن بالاترازصدنفراعم ازکودک، جوان، پيرمردان  و زنان معصوم، بيگناه و غيرنظامي شد، قلب ميليون ها انسان با وجدان را جريحه دارساخته است؛ حتا در ملل متحد به حدي انعکاس داشت که با اکثريت مطلق مخالف اين عمل ددمنشانه بودند و آن را محکوم کردند. بازگشت روسيه بعد ازشکست درافغانستان درسطح بين المللي حادثة مصيبت باردر سوريه، تکرار جنايت تاريخي است که موقع تجاوزواشغال افغا نستان انجام گرفت. روسيه قبل از اين که مبارزه عليه تروريستان را انجام دهد ،خود به حيث تروريست دولتي درکشتارمردم غير نظامي ديروز درافغانستان وامروز درسوريه ...

Previous   ||   Next