سرمقاله

پاکستان به عنوان کشور حامی تروریستان باید بیشتر رسوا شود

2017-Jun-14  || 

حوادث تروريستي اخير در کشور به ويژه انفجار در چهارراهي زنبق سبب شد که افغانستان يک باردگر در محراق توجه جهاني قرار گيرد. پس از اين حملات، نهادهاي امنيتي کشور شبکه حقاني وسازمان استخبارات پاکستان را متهم کردند که در حملات انتحاري وانفجار دست داشتند. برخي از مسؤولان حکومتي گفتند که سازمان استخبارات پاکستان نمي خواست تانشست کابل برگزار شود به همين منظور به وسيلة  شبکه حقاني انفجار تانکر را سازماندهي کرد که در آن تعداد زيادي از افراد غير نظامي شهيد و زخمي شدند. پاکستان و شبکه حقاني اين اتهام حکومت افغانستان را رد کردند و تنش ميان دو کشور در سطح بسيار بالا کشانيده شده است. ديروز رسانه ها گزارش دادند که قرار است وزير خارجه چين به منظور بهبود روابط ميان کابل و اسلام آباد به زودي وارد کابل شود، تا زمينه يک نشست ميان افغانستان، پاکستان و چين را فراهم کند. به همين گونه وزير دفاع امريکا در کميسيون امور نظامي مجلس سنا گفت که شرايط افغانستان خرابتر شده است ووزارت دفاع به زودي، استراتيژي جديدي را به رييس جمهور دونالد ترامپ پيش خواهد کرد و هزينه بيشتر براي مبارزه برضد تروريستان در نظر گرفته خواهد شد. فکر مي شود پاکستان بيش از هر زماني ديگر زير فشار جامعه جهاني قرار گرفته است و به همين منظور است که پاکستان اکنون علاقمند نشست هاي چند جانبه شده است تا خودش را از زير اين فشارها نجات بدهد. گرچه حکومت افغانستان گفته است که اسناد مر


جلو حاتم بخشی رییس جمهور به شرکت الکوزی گرفته شد!

آیا رییس جمهور به حمایت امریکایی ها دلگرم است؟

با بندش جاده ها کابلیان به ستوه آمده اند!

بیدار باشید واشتباه نکنید!



3
H: 3°
L: -2°
Kabul
Saturday, 14 January
See 7-Day Forecast
Sun Mon Tue Wed Thu Fri
           
-9° -9° -11° -11° -12° -9°

SUBSCRIBE TO RSS

راجع‌ به تجلیل و تحریم نوروز در افغانستان

در افغانستان، جشن نوروز همواره و به ویژه در سالیان اخیر، با مناقشاتی همراه بوده است. بخشی از مردم به گرمی از آن استقبال می‌کنند و برخی حلقات مذهبی، به شدت با آن مخالفت نشان می‌دهند.

دلایل مخالفین نوروز:

مخالفان جشن نوروز که برخی جناح‌های سنتی و گروه‌های شبه سلفی اند، از موضعِ دینی به تحریم نوروز و هر گونه مراسم مربوط به آن حکم می‌دهند. آنان دلایلی برای این کار بر می شمارند، از جمله این که:

۱- برگزاری آیین‌های کهنی از این دست، نوعی کمک به تداوم ادیان و فرهنگ‌های پیش از اسلام است که منسوخ و مردود شده اند؛

۲- تجلیل از این گونه مناسبت‌ها از قبیل تشبُّه به نامسلمانان است و طبق روایتی منسوب به پیامبر اسلام، تشبُّه به پیروان ادیان و آیین‌های دیگر، امری ناروا است. (سنن ابی‌داود، کتاب اللباس، شماره ۳۴۹۴)؛

۳- روایتی از انس بن مالک، از یاران پیامبر که می‌گوید: "هنگامی که پیامبر خدا "ج" به مدینه آمد، مردم آن شهر دو روز داشتند که در آن به بازی و سرگرمی می پرداختند؛ پیامبر پرسید: این دو روز چیست؟ گفتند در زمان جاهلیت در این دو روز به بازی می پرداختیم. پیامبر خدا گفت همانا خداوند در عوض آن‌ها دو روز بهتر را به شما قرار داده است، یکی روزِ اضحی و دیگری روزِ فطر". (سنن ابی‌داود، کتاب الصلاة، شماره ۹۵۹)؛

4- فتوای شماری از علمای قدیمی مانند ابن تیمیه و ملاعلی قاری و عده‌یی دیگر با هر گونه تجلیل از نوروز؛

5- انجام اعمال شرک آمیز و خرافی در ضمن مراسم نوروزی، مانند رفتن به زیارت‌گاه‌ها و درخواست نیازمندی‌ها از مرده گان که طبق عقاید اسلامی ناروا است.

این‌ها مهم‌ترین دلایلی است که برای مخالفت با نوروز و تحریم هر گونه گرامی‌داشت آن ارائه می‌گردد.

در مقابل، موافقان جشن نوروز استدلال می کنند که:

۱- همۀ مراسم به‌جا مانده از روزگاران کهن، آیین‌های دینی نیستند و زنده نگه‌داشتن آن‌ها به معنای تداوم و احیای آن ادیان نیست. بخش وسیعی از عرف‌ها و مراسم، جنبۀ فرهنگی دارد و امور فرهنگی نشانۀ تکامل اجتماعی انسان‌ها است. نوروز بیش از آن‌که ریشه‌ی مذهبی داشته باشد، پایه بر تحولات فصلی دارد که برای مردمان قدیم، به دلیل وابستگی زنده گی شان به زراعت و آب و هوای سال، اهمیت داشته است؛ هرچند که در دوره‌هایی از سوی برخی اقوام، صبغۀ مذهبی نیز یافته باشد؛

۲- نهی از تشبُّه به پیروان ادیان و فرهنگ‌های دیگر تنها متوجه اموری است که از شعائر عبادی و رمزهای مذهبی آنان باشد و مایۀ اشتباه و خلط هویت میان پیروان ادیان شود. امورعادی طبق قاعدۀ فقهی مشهور "الأصل فی‌الأشیاء الإباحة" پایه بر جواز ذاتی دارد. به علاوه، تشبه در امور عادی قابل اجتناب نیست و اگر قرار بر اجتناب از هر گونه تشبه در امور عادی باشد، زنده‎گی برای مسلمانان ناممکن می شود؛ زیرا پیروان دیگر ادیان غذا می‌خورند، می‌خوابند، کار می‌کنند، لباس می‌پوشند و بسیاری کارهای دیگر که مسلمانان نیز ناگزیر به انجام آن‌ها اند و نهی از مطلق مشابهت شامل همۀ این‌ها می‌شود؛

3- حدیثی که در بارۀ دو روز دوران جاهلیت آورده می‌شود و مهم‌ترین دلیل مخالفان است، تصریح ندارد که در بارۀ نوروز باشد؛

4- تجربۀ تاریخی مسلمانان نشان می‌دهد که این مراسم از زمان صحابه به بعد در بخش هایی وسیعِ از سرزمین‌های اسلامی مورد تجلیل قرار داشته است و نسل‌های پی‌درپی در دوران امویان و عباسیان، شاهد برگزاری این مراسم بوده اند؛ اما اکثریت فقه‌ها و اهل علم، مخالفتی با آن نشان نداده اند؛ حتا گفته می‌شود که حضرت علی در دوران خلافت‌اش در مراسم جشن نوروز شرکت کرده و از نعمان جد امام ابوحنیفه هدیه قبول کرده است. (ابن تیمیه، اقتضاء الصراط المستقیم، ص ۵۰)؛

۶- دو عید اضحی و فطر از نوع جشن‌های فرهنگی و ملی نیستند؛ بل از جملۀ شعائر عبادی و سمبول های دینی مسلمانان اند و برای آن‌ها احکام مشخصی وضع شده است، مانند ادای نماز مخصوص، تحریم روزه داری، توصیه به غسل، پوشیدن لباس تازه و... اگر کسی از مسلمانان مراسم دیگری را به عنوان مراسم و جشن مذهبی جای‌گزین آن‌ها و یا هم‌طراز با آن‌ها بگرداند، طبق قواعد اصولی و روایات موجود، عمل او بدعتی نامشروع تلقی می‌شود و در این باره اختلافی در میان اهل علم نیست؛ اما اگر کسی مراسمی را برگزار کند که صرفاً جنبۀ عادت را داشته باشد و هیچ صبغۀ تعبدی به آن اضافه نشود، پای بدعت به میان نمی‌آید؛ زیرا بدعت، در معنای شرعی‌اش، صرفاً به معنای افزودن بر آموزه‌ها و مناسک دینی است، نه افزودن بر امور عادی و دنیوی؛

6-آن‌چه "عادات" و "عبادات" را از هم متمایز می‌سازد، مبنا و منشأ ایجاد آن‌ها است. عبادات از سوی شارع تعیین می‌شود و به کسی نه حق دخالت در شکل آن‌ها داده می‌شود و نه در محتوای آن‌ها؛ اما عادت‌ها بر اساس توافق مردم به وجود می‌آید که اِمروزه به آن قرارداد جمعی گفته می‌شود و به زبان قدیما به آن "جعل" و "مواضعه" می‌گفتند. امور قراردادی معنای ثابت و دایمی ندارند که در دوران‌های مختلف، بدون تغییر بمانند. ممکن است مردم یک سرزمین توافق کنند که روز مشخصی را روز کارگر یا روز معلم بنامند و به این بهانه بخواهند - مثلاً - حقوق این قشر را یاد آور شوند. از نظر قواعد فقهی این عملِ شان یک امر مباح است و بسته به هدفی که در پسِ آن قرار دارد می‌تواند ارزش اخلاقی پیدا کند. هرگاه توافق کردند که آن روز را تغییر بدهند، مانع شرعی برای کارشان وجود ندارد؛ زیرا همچنان‌که منشأ ایجاد آن، خود آن‌ها بوده اند، حق تغییر و تعدیلش را نیز دارند؛ اما امور عبادی و شرعی این‌گونه نیست و چون‌که آنان در ایجاد آن سهمی نداشته اند. حق تغییر آن‌ها را هم ندارند.
 به این خاطر تغییر ماه‌های حرام از سوی برخی قبایل عرب، که به آن "نسیئ" گفته می‌شد، مورد مخالفت شدید قرآن مجید قرار گرفت. (إنما النسیئ زیادة فی‌الکفر.. سورۀ توبه، آیۀ ۳۷)؛

7-  اِم‌روزه مراسم نوروزی نه به عنوان یک جشن مذهبی؛ بل صرفاً به عنوان یک عادت بومی برگزار می‌گردد. آن‌چه این نظر را قوت می‌بخشد این است که این مراسم اختصاص به افغانستان یا ایران ندارد و طبق گزارش سازمان ملل: "نوروز برای بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان آغاز سال نو است و بیش از سه هزار سال است که در مناطقی از بالکان، منطقه دریای سیاه، قفقاز، آسیای مرکزی و خاورِ میانه و نقاط دیگری از جهان جشن گرفته می‌شود." این روز از سوی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل (یونسکو) نیز در فهرست میراث فرهنگی معنوی بشر قرار گرفته است. در صورتی که کسانی از مسلمانان آن را به عنوان مناسبتی دینی برگزار کنند و این تصور را داشته باشند که از این طریق اجر و ثواب اخروی دریافت می کنند و یا به شکلی از اشکال به آن بعد متافیزیکی بدهند، کارشان خطا و خلاف شرع است؛

8-  از این‌که در ضمن جشن نوروزی، اعمال شرک آمیز و خرافی از سوی شماری از مردم انجام می‌شود، نمی‌توان تحریم هر گونه مراسم را استنباط کرد؛ زیرا اعمال مزبور در روزهای دیگر نیز انجام می‌شود، و اگر ممانعت و تحریمی هست، متوجه ذات آن اعمال است، نه زمان انجام آن‌ها، صرف نظر از این که کی و کجا انجام یابند؛

9-از نظر جامعه شناختی، کشورهایی که بحران‌های شدید و تجربه های تلخی را پشت سر نهاده اند، فضای خستگی و افسرده گی بر آن‌ها سایه می‌اندازد و مشکلات روانی مردم افزایش می‌یابد. یکی از راه‌هایی که می‌تواند روحیۀ اجتماعی را تغییر دهد و از حجم سنگین فشارها بکاهد، برگزاری جشن‌ها و مناسبت‌هایی است که به مردم شادی و خوش‌حالی ارمغان کند. مراسم نوروزی می‌تواند چنین هدفی را تا حدی بر آورده کند؛

10- برخی دیگر از کشورهای اسلامی نیز مناسبت‌هایی شبیه نوروز را از روزگاران کهن به میراث برده اند، مانند عید "شم النسیم" در مصر که از روزگار فراعنه به یادگار مانده و سپس با سنت‌های مسیحی پیوند خورده است. این روز در تقویم رسمی آن کشور تعطیل است و مردم به محیط‌های ساحلی و اماکن تفریحی روی می‌آورند. دارالافتای مصر برگزاری این جشن را امری عادی و مباح دانسته و صرفاً یاد آور شده است که آداب اسلامی در نظر گرفته شود. این موضع دارالافتا، از سوی بسیاری از علمای دانشگاه الازهر و اعضای مجمع پژوهش‌های اسلامی آن کشور نیز مورد تأیید قرار گرفته است. (الاهرام الرقمی، ۱۵ اپریل ۲۰۱۲.


صفحه فرهنگ وهنر

ره‌نورد زریاب در شب بخارا

2017-May-23 || 

در اين دهه، من بدين باور رسيدم که برخي از بزرگان عرصة فرهنگ ايران، به چهره‌هاي کلاسيک و ماندگار زبان پارسي دري، مبدل شده اند؛ چون: - محمد علي فروغي با کتاب سير حکمت در اروپا؛ - ملک الشّعراء بهار، با کتاب سبک شناسي؛ - استاد فروزان‌فر، با پژوهش‌هايش در بارة مولانا و عرفان؛ - استاد عبدالحسين زرين‌کوب، با نوشته‌هايش در باره نقد ادبي و شعر؛ - امير حسين آريان پور، با ديدگاه‌هاي تازه‌اش در بارة هنرها و جامعه؛ - دکتور ذبيح الله صفا، با تاريخ ادبيّاتش؛ - رضا سيد حسيني با کتاب مکتب‌هاي ادبي‌اش و... چند تن ديگر. مي‌شود گفت که، در اين دهه، لايه‌هاي گونه‌گون مردم، به چهره‌هاي ويژه‌يي در ايران، دل‌بسته‌گي داشتند: - براي کشتي‌گيران کابل، غلام رضا تختي و حبيبي، نمادهاي پهلواني بودند؛ - دل‌بسته‌گان سينما، به فردين، بيگ اي...

آلوده گی صوتی، بخشی از آلوده‌گی محیط زیست!

2017-May-23 ||  پرتونادری

سرو صدا هاي آزار دهندة مردم، هارن موترها، فرياد دست فروشان، صداي بلند موسيقي در رستورانت ها و کافه‌ها، غرش طياره‌ها  و صداهاي بلند ديگري که همه روزه مي شنويم  سبب نا آرامي انسان مي گردد. اين همه گونه‌هاي از آلوده گي صوتي اند. آلوده‌گي صوتي خود بخشي از آلوده‌گي محيط زيست است. با دريغ در کشور ما هنوز به اين امر توجه چنداني صورت نمي‌گيرد. هر صدايي سبب حرکت ماليکول‌هاي هوا مي شود وهرقدرکه منبع صدا بلند تر باشد، به همان اندازه ماليکول هاي هوا به شدت بيشتري به حرکت در مي آيد. هرقدر که حرکت ماليکول ها به شدت بيشتري به حرکت در آيند، به همان پيمانه  برخورد آن ها بر پردة گوش شديد تر مي باشد. ‎وقتي ماليکول هاي هوا به گونة يک انگيزه  بر پرده‌ها گوش ما برخورد مي کند، پرده‌ها گوش ما به اهتزار مي آيند. ميزان و شدت اين اهتزار وابسته به شدت حرکت ماليکو...

ره‌نورد زریاب در شب بخارا

2017-May-22 || 

شب‌هاي بخارا از مهم‌ترين نشست‌هاي فرهنگي در ايران است که علي دهباشي آن را برگذار مي‌کند. شب‌هاي بخارا تجليل از نويسندگان و متفکران بزرگ جهان است که تا اکنون (1396) نزديک به سه صد شب برگذار شده است. در اين شب‌ها اغلب از چند نويسنده و متفکر و شاعر دعوت مي‌شود تا دربارة کارنامة شخصيت‌هاي علمي و فرهنگي که شبي برايشان اختصاص داده شده است، سخن‌راني کنند. از نام‌هاي معروف حوزه فرهنگي ما و جهان تا اکنون براي اين شخصيت‌ها شبي برگذار شده است: پرويز ناتل خانلري، عبدالحسين زرين‌کوب، مجتبا مينوي، بهمن فرزانه، نجف دريابندري، به آذين، جلال آل احمد، جلال خالقي مطلق، مهدي اخوان ثالث، اومبرتو اکو، گونتر گراس، فرانتس کافکا، جيمز جويس، انا اخماتوا، رابيندرانات تاگور، موهنداس کرم چند گاندي، نلسون ماندلا، هانا آرنت و ديگر نام‌آوران جهان. شب 282، شب‌هاي ب...

آلوده گی صوتی، بخشی از آلوده‌گی محیط زیست!

2017-May-22 ||  پرتونادری

سرو صدا هاي آزار دهندة مردم، هارن موترها، فرياد دست فروشان، صداي بلند موسيقي در رستورانت ها و کافه‌ها، غرش طياره‌ها  و صداهاي بلند ديگري که همه روزه مي شنويم  سبب نا آرامي انسان مي گردد. اين همه گونه‌هاي از آلوده گي صوتي اند. آلوده‌گي صوتي خود بخشي از آلوده‌گي محيط زيست است. با دريغ در کشور ما هنوز به اين امر توجه چنداني صورت نمي‌گيرد. هر صدايي سبب حرکت ماليکول‌هاي هوا مي شود وهرقدرکه منبع صدا بلند تر باشد، به همان اندازه ماليکول هاي هوا به شدت بيشتري به حرکت در مي آيد. هرقدر که حرکت ماليکول ها به شدت بيشتري به حرکت در آيند، به همان پيمانه  برخورد آن ها بر پردة گوش شديد تر مي باشد. ‎وقتي ماليکول هاي هوا به گونة يک انگيزه  بر پرده‌ها گوش ما برخورد مي کند، پرده‌ها گوش ما به اهتزار مي آيند. ميزان و شدت اين اهتزار وابسته به شدت حرکت ماليکو...

فـرازی از نظـریات دکتـور فضـل‌الـرحمان در پیـوند به دین و مدرنیته

2017-May-17 ||  حمید بخشی

يکي از چهره هاي برجسته و نام آشنا در پروژه اصلاح فکر ديني، دکتور فضل الرحمان است. انديشمندي که  درقرن بيست (1988-1919)  درشبه قاره هند ظهورکرد و تز هاي اصلاحي خود را  در فهم تازه از قرآن و  سازگاري دين و جهان مدرن عرضه داد. دکتور فضل الرحمان زماني ميزيست که موج عظيمي ازتحولات علمي فني غرب  به نام مدرنيته داشت سراسر جهان را تسخير مي‌کرد . مدرنيته رادريک  تعريف کُلي ، به  کوشش عقلاني بشر براي  کسب سرنوشت انسان  ميتوان  گفت  که در آن عقل انتقادي و انسان محوري جايگاه بسيار رفيع و ويژه اي دارد. دکتور فضل الرحمان زماني عرض اندام  کرد که از  يک سو موج اين تحولات بسيار عظيم و سرنوشت ساز مانند سونامي جهان را در کام مي‌کشيد، از سوي ديگر، تمدن اسلامي در يک انحطاط چند قرن خود داشت با رويکرد عقل گرايي و توليدات علمي فکري پشت کرده بود. انديشه هاي اسلام...

مطبوعات افغانستان یکصد و چهل و چهار ساله شد

2017-May-08 ||  پرتو نادری

نخستين نشريه در افغانستان، شمس النهار نام دارد که به سال 1873 در زمان امير شير علي خان در شهر کابل نشرات خود را آغازکرد. اين نکته  روشن است  که مطبوعات در افغانستان به مانند کشور هاي ديگر آسيايي، در زير نظارت مستقيم  حکومت‌ها شکل گرفته است. البته چنين  تجربه‌يي را شماري از کشور هاي غربي در سده هاي هفدهم و هجدهم پشت سر گذاشته اند. در يک نگاه فشرده  به پس منظر مطبوعات در افغانستان مي توان گفت که نظام مطبوعات در اين کشور بيشترينه بر بنياد  استبداد حکومت ها استوار بوده است و اما در دوره هايي هم نظام مطبوعاتي در کشور متکي بر آزادي و قانون نيز بوده است.  شماري باورمند اند که امير شير علي خان جهت  تحقق و گسترش برنامه هاي اجتماعي - فرهنگي خويش نياز ايجاد  يک چنين  نشريه يي را در يافته بود و بناءً اجازه داد تا افغانستان نشريه يي داشته باشد. در هر...

!حکمـت بیـامـوزیـد تـا رستگـار شـویـد

2017-May-07 ||  پرتو نادری

گويند باري مردي بردرختي فراز آمده بود و شاخه هاي سبز و پرشگوفة درخت را مي بريد. رهروي که از راه مي گذشت ايستاد و خيره خيره در کار مرد نگريست. مرد گفت: مگربا من کاري داري؟ رهرو گفت: نه کاري ندارم؛ اما انگشت حيرت زير دندان دارم که تو چگونه اين همه شاخه هاي سبز و پرشگوفه را مي بري و شاخه هاي خشکيده را برجاي مي گذاري؟ مرد گفت: راه خود گير و برو که من حکمت آموخته اي آن فلسفه دان بزرگم! رهروگفت: من در اين حوالي که فلسفه داني نمي شناسم، پس اين فلسفه دان بزرگ کي است؟ مرد گفت: کسي که حکمت چهار گوشة جهان را درانبان تفکر خويش پنهان کرده است، و چون درياي تفکرات فلسفي اش توفاني شود، در شبانه روز جاي پنج وقت نماز پنجاه بار چنان چيغي زند که گويي آن انفجار نخستين بار ديگردر هستي رخ داده است. رهرو گفت: پس اين حکمتي که تو ميگويي او در چه زماني به تو آموخته است؟ مرد گفت: گاهي باشد ک...

سفرجاودانۀ «فانی» ده ساله شد!

2017-Apr-26 ||  پرتونادری

وقتي شاعري خاموش مي  شود، واژه گان يتيم مي  شوند، زمزمة زيبايي در گلوي عشق مي خشکد و بامدادان آفرينش، غبار آلود مي گردد. وقتي شاعري مي‌ميرد، الهة شعر به ماتم مي نشيند و خاوران، ميلاد خورشيد را  ازياد مي برد. وقتي شاعري مي‌ميرد چه دشوار لحظه‌يي است که خبر جانسوز خاموشي او را در مي يابي، آن گونه که من خبر دردناک مرگ  جاودان ياد رازق فاني را در سايت فردا خواندم و چقدر ساده انگارانه دلت مي خواهد که اين واقعيت تلخ را باور نکني، اما واقعيت همين است که ديگر فاني هيچ‌گاهي براي ما غزلي زمزمه نخواهد کرد، براي آن که مرگ غزل زنده‌گي او را چنان مقطعي سروده است که ديگر آن را قافيه‌يي نيست. واقعيت همين است که با مرگ رازق فاني، غزل معاصر فارسي دري يکي از چاووشان خود را از دست داده است . خداي من شاعري که پيوسته در هواي بي‌رنگي و آزاده گي فرياد مي‌زد: &nbs...

Previous   ||   Next