سرمقاله

!فساد، لکه ی ننگ برپیشانی حکومت

2017-Apr-18  || 

در نشست هاي بين المللي و در ملاقات مقامات بلند پايه کشورهاي خارجي با رهبران حکومت افغانستان، نخستين موضوع که مطرح و به بحث گرفته مي شود، گسترش فساد اداري و تعهد رهبران حکومت در امر مبارزه بر ضد اين مرض مزمن است. پس از شکست طالبان و تشکيل اداره موقت و با توجه به کمک هاي جهاني که در افغانستان سرازير شد، باندهاي مافيايي فساد در سطح ملي و بين المللي فعال شدند و در اين شبکه ها برخي از مقامات بلند پايه دولت افغانستان و کشورهاي بيروني هم شامل گرديدند و سرانجام بيشتر مساعدت هاي بين المللي حيف و ميل شد. با پايان يافتن دوره رياست جمهوري حامدکرزي و شکل گيري حکومت به اصطلاح وحدت ملي و شعار هايي که در دوران کارزارهاي انتخاباتي سر داده مي شد فکر مي گرديد گراف فساد در کشور سير نزولي را طي خواهد کرد ولي با توجه به چند سالي که از عمر حکومت مي گذرد و تجربه نشان داده است نه تنها که فساد کاهش نيافته است بل دامنه يي گراف فساد هم گسترش يافته است. به هيمن منظور است هر زماني که يک مقام کشور بيروني به افغانستان سفري مي داشته باشد خبر مبارزه برضد فساد بالا مي گيرد. در ديدار مک مستر مشاور امنيت ملي امريکا با رهبران حکومت نيز موضوع گسترش فساد در کشور مطرح شد. حال پرسشي است  که چرا با وجود نهادهاي متعدد مبارزه بر ضد فساد و تعهد مقامات حکومت و وعده هاي آنها، هنوزهم موضوع فساد لکه ننگي به پيشاني حکومت است؟ در بسياري از نهادهاي دولتي و قرارداد هايي که ص


امریکا متعهد به همکاری با افغانستان است

!درنگی به گفته های دیروز کرزی

!از نابود سازی پایگاه های تروریستان استقبال می کنیم

!شهر کابل بسیار وحشتناک شده است



3
H: 3°
L: -2°
Kabul
Saturday, 14 January
See 7-Day Forecast
Sun Mon Tue Wed Thu Fri
           
-9° -9° -11° -11° -12° -9°

SUBSCRIBE TO RSS

درنگی بر نیم قرن فعالیت ادبی رهنورد زریاب

اعظم رهنورد زریاب با چاپ و انتشاربیشتر از صد داستان کوتاه و رٌمان های گلنار و آیینه، شورشی که آدمی زاده‌گان و جانورکان بر پا کرده اند، چارگرد قلا گشتم، بخشی از سیب وارسطاطالیس و اثر تازه شان چهار درویش به هر حال ابعاد داستان نویسی را در کشور گسترش داده است. آدم‌ها و شخصیت های تازه و گوناگونی را به جهان داستان عرضه کرده است. زبان داستانی کشور را اعتلاء بخشیده و به تشریح و تحلیل زوایای پیچیده روح آدمی توفیق یافته است.

رهنورد در همه حال داستان نویس باقی‌ مانده است. در آن جا که نقدی و تحلیلی می‌نویسد. یا نامه هایی به دوستانش می‌فرستد. یا خاطرات مولانا خسته و پهلوان امیر جان و دیگران را به چاپ می‌رساند و یا مقالات دور قمر را می‌نگارد.

رهنورد در بیشترین داستان‌هایش اهل فن و تکنیسین است. سلیقه و انضباط هنری دارد. این خبره‌گی را ما با مطالعه آثار زیاد و متنوع نویسنده و تقریباً در سراسر پنجاه سال فعالیت نویسنده‌گیش به وضوح در می‌یابیم. آثار او طرح و توطئه منسجم و حساب شده دارد و برای مؤثر ساختن داستان‌هایش نیازی نمی‌بیند که از حوادث واقعی استفاده کند. بل خود حوادث مورد نیاز اندیشه های خود را خلق می‌کند و مانند اکثر نویسنده‌گان صاحب قریحه سالهای زیادی می‌نویسد و بسیار پرکار است، اما هرگز به ابتذال نمی‌گراید.

رهنورد استاد جدال و وسوسه است. جدال با خود، جدال با دیگران. وسوسه عوض شدن، عوض کردن. وسوسه دروغ و تردید و هیچ و پوچ بودن. رهنورد تصویر گر روح سودایی، ترسو، خشمناک، مشوش و بیمار جامعه است. قصه پرداز آدم‎هایی است که سودای داستایوسکی وار آنها را به سوی جنایت و بزهکاری می‌کشاند.

زبان و نثر نویسنده، اغلب سایه نثرگذشته را دارد و شیوه نگارش او فصیح، ادبی، روان و جامع است و قابل فهم برای هرکس و از هر کجای قلمرو زبان فارسی. بعد از سالها نوشتن، فکر و زبان داستان باهم همآهنگی و یگانه‌گی پیدا می‌کند و شیوه نگارش نویسنده را به وجود می‌آورد. شیوه‌یی که مورد تأیید ادیبان و ویراستاران فاضل و فرهیخته زبان فارسی است.

رهنورد زریاب درونمایه های گوناگون و متنوعی را مایه کار قرار داده است. تنوع آدم‌ها، رویدادها و فضاها از ویژه‎گی‎های کار اوست. داستان‌هایی با مایه های ریالیسم، ریالیسمی که جوهر اساسی آن فقر است. فقری در درون و فقری در بیرون. ریالیسم پیشرفته و معاصر و آگنده از رویا و تخیل. ناتورالیسمی که از گناه محتوم، بیماری های ارثی، جبر علمی و تقدیر ناگزیر ریشه گرفته و آدم‎ها در چارچوب روابط بیمار گونه و حیوانی شان محکوم اند «شهر طلسم شده، بچه بد، بچه لچک صنف ما و...»

آثاری که طعم اجتماعی و سیاسی و حتا مبارزه جویانه و حماسی دارند و شخصیت های آن ظلم و بیداد و اسارت و اختناق را تحمل نداردآوازی از میان قرن ها، مرد کوهستان، هفت بار و...»

نویسنده در پاره‌یی از داستان‌های خویش روحیه نسل پریشانی را بازتاب می‌دهد که شکست های سیاسی و اجتماعی آنان را به سوی پوچی بی درمانی سوق می‌دهد. یا بن بست زندهگی را ازلی و قضاء و قدری می‌داند.‌«نقش‌ها و پندارها، مردی که سایه اش ترکش کرد و ...» یا راهی سفر اشراقی و عرفانی می‌گردد و به سرزمین های دور دست روحی و یا به افسانه‌ها و اساطیر پناه می‌برد «سرمه چشم ستاره ها، شاه
غزل و...»

در پاره‌یی از داستان‌ها، درد نویسنده سرخورده‎گی نیست. عجز و فرومانده‎گی نیست. نومیدی از آنچه در وطنش می‌گذرد نیست. درد او «یاس فلسفی » است. یعنی از نظر فلسفی متقاعد شده است که برای بشر راه نجاتی نیست و آینده بهتر از آنچه اکنون هست وجود ندارد.

نویسنده در این چند سال اخیر به سرعت مجذوب هنر نو و به ویژه ریالیسم جادویی گابریل گارسیامارکز شده است. داستان مارهای زیر درختان سنجد، گلنار و آیینه و چارگردقلاگشتم از این شمار اند. در این آثار تلاش برای ایجاد نوع تازه‌یی از داستان که با افسانه ها و اساطیر و باورهای فلکوریک به هم آمیخته، کاملاً مشهود است. رهنورد زریاب در این آثار در بند واقع نمایی نیست. در دنیای افسانه‌یی او وقوع حوادث شگفت آور و دور از ذهن و آمیزش تاریخ و فلسفه، امری بدیهی به شمار می‌آید.

نویسنده در مراحل گوناگون آفرینشی خویش، آثاری متنوع و متفاوت آفریده است. آثاری که از بابت طرز دید، شیوه نگارش و تکنیک، مضامین و سوژه های داستانی با یکدیگر همخوانی ندارند و متفاوت اند و نمی‌توان در تجزیه و تحلیل آثار نویسنده به یگانه روش چسپید و آن را بدون هرگونه انعطاف تطبیق کرد.

رهنوردزریاب در پی آن نیست که به صراحت سخن گوید و در پرداخت آثارش نه مسامحه می‌ورزد، نه از دیگران انتظار مسامحه دارد. کلمات و جملات چرخشگاه های داستانی را به صورت دقیق و عمیق بررسی می‌کند و در ارائه آثار خویش وسواسی و منزه طلب است. به ندرت دیده شده که وی در پرداخت آثارش  به انسجام، قوت و جزالت کم توجه باشد. حتا بعد از چاپ نخستین به پیرایش آن پرداخته است. «برف و نقش‌های روی دیوار، گلنار و آیینه، زیبای زیر خاک خفته».

تأثیر ماکسیم گورگی، سارتر، کامو، داستایوسکی، صادق هدایت، چوبک، مارکز، ناتورالیسم زولا، عرفان و ساختارگرایان در آثار مربوط به دوره های گوناگون آفرینشی نویسنده به وضوح آشکار است. افق فکری آثار او وسیع است و تصویر ها وتمثیل هایی که به دست می‌دهد و آدم‌ها و فضاهای داستانی او از بینشی غنی تر و پر رنگ تری مایه می‌گیرند و گهگاهی با آثاری روبه رو هستیم که یک پوسته ظاهری دارند و یک پوسته درونی و تمثیلی و می‌توان معنا ها و تفسیرهای گوناگون و متفاوتی از آنها استخراج کرد«مرغی که مرٌد، شاگرد ساعت ساز شدم و...»

به هر صورت از مجموع نوشته های رهنوردزریاب به خوبی پیداست که نویسنده آدمیست تحصیل کرده، کتاب خوانده و آشنا به فرهنگ غرب و ادب و متون پیشین و معاصر افغانستان و تأثیر  و نفوذ مقطعی او در بعضی از نویسنده‌گان جوان که پس از او آمده یا در این سالها قد کشیده، قابل انکار نیست و به راستی رهنورد یکی از نام آورترین داستان نویسان و بهترین نویسنده دوران اخیر افغانستان شمرده می‌شود و کسی است که سالهای درازی صحنه داستان نویسی کشور، عرصه هنر نمایی های او بوده و آثارش در داخل و خارج کشور استقبال شده و به چاپ های مکرر رسیده و جوایز معتبری را نیز نصیب گردیده است و به حق یگانه نویسنده حرفوی کشور محسوب می‌گردند و باید پاس ایشان را نگهداشت و سزاوار هر گونه تجلیل و تکریم است.


مقاله های سیاسی

سیاست نامۀ بی ثبات افغانی

2017-Apr-19 ||  عبدالناصر نورزاد

چيستي شناسي سياسي: در بحث سياسي بودن و سياست شناس شدن، ما افغان ها ماشاالله کمبود کادر نداريم. هر گوشه و کنار کشور و ولايت و ولسوالي را بگذاريد، اگر به محلة که خود در آن زنده گي مي کنيد، برويد، نه تنها از طبقه تحصيل يافته و چيز فهم بل از کسبه کار و افراد عادي آن جامعه بپرسيد، ساعت ها براي تان، در مورد سياست جهان و افغانستان معلومات ارايه خواهد کرد. اين هم از برکت چهل سال خشونت و دگرگوني هاي خشن سياسي است که افراد جامعه افغاني را اگر از يک طرف متفرق و پيرو ايده هاي مختلف ايدئولوژيک، فکري و تباري و مذهبي ساخته از طرف ديگر درک سياسي مردم را بلند برده است. شعور سياسي موضوع کاملاً مجزا و تافتة جدا بافته از درک سياسي است که در قدم اول مستلزم داشتن درک سياسي است. يعني تا زماني که شما درک سياسي نداشته باشيد، شعور سياسي نخواهيد داشت. شعور سياسي اساساً به ملزمات همچو درک سياسي و د...

«ما زمانی می توانیم آینده را به آغوش بکشیم که جامعۀ خردمند بار آییم»

2017-Apr-19 ||  ترجمه: سهراب عمر نويسنده:

اهميت علم، حقيقتي است که از گذشته ها به اينسو در کانون توجه انسان‌ها بوده است. اين علم است که انسان را از ساير موجودات متمايز ساخته و به آن برتري داده است. سجده کردن فرشته‌گان به حضرت آدم  چه به معناي انقياد از او و چه به معناي پذيرفتنِ بزرگي و برتري اش؛ بر مبناي همين حکمت است. خداوند  با آموختنِ «اسماي الهي» به حضرت آدم، او را فضيلت و برتري بخشيده بود. از آنجا که اسماء را نمي توان جدا از مُسَمّا تلقي کرد، پس آنچه خداوند به آدم  آموخته بود، حقيقتِ اشيا بود. از جهتي، عينِ مظهريت به حضرت محمد(ص) نيز داده شده بود. ولي با يک فرق: چيزهايي که اجمالاً به حضرت آدم داده شده بود، به حضرت محمد(ص)  به تفصيل داده شده بود. حضرت آدم «اسماء» را مطابقِ سوية انسان هاي روزگار خود که رهبريِ آنها را به عهده داشت، ميدانست و به قدري به ترکيبِ دانسته‌هايش مي‌پرداخت که ...

چـه فکـر مـی کنیـد؟ افغانستـان مرکـز تفاهـم، یـا تخـاصـم

2017-Apr-18 ||  احمد سعیدی

چندي قبل بخاطر بحث روي معضله افغانستان نشست يک روزه اي در مسکو با حضور داشت دوازده کشور  (افغانستان، پاکستان چين، ايران، هند، تاجيکستان، ازبيکستان، قزاقستان، قرغيزستان، آذربايجان، ارمنستان)  برگزار گرديده بود، نيرو هاي متخاصم يعني طالبان و امريکايي ها که بايد در اين نشست حضور مي داشتند، نداشتند. قبل از اين نشست اميد برده مي شد که  در نشست مسکو، فرصتي ايجاد خواهد شد تا اين  کشور هاي  مهم منطقه بخاطر  ايجاد امنيت پايدار وبازسازي افغانستان به تفاهم برسند، اما متأسفانه با پرتاب مادر بمب ها آنهم در آستانه برگزاري نشست مسکو، از طرف امريکا در ولايت ننگرهار همه اميد ها به نااميدي تبديل شد. امريکا مي توانست بگويد يک موشک بزرگ بخاطر نابودي داعش استفاده کرده واما نام مادر بمب ها درين مقطع زماني بخاطر خبر ساز بوده تا نشست مسکو را  تحت الشعاع قرار دهد وتحليل...

«بم مادر» یا توپ امیر عبدالرحمان خان!!

2017-Apr-18 ||  مهرالدین مشید

درست زماني امريکايي ها درة اچين را مورد حمله قرار دادند، بم مادر را در مرکز و پناه گاه مهم واستراتيژيک گروه داعش به صدا در آوردند و به شعاع بيشتر از دو کيلومتر منطقه را تکان دادند که به ابتکار روسيه نشستي در پيوند به صلح افغانستان در مسکو آغاز مي شد. اين بم يازده تن وزن و شانزده ميليون دالر قيمت دارد. به گفتة سايت ويکي ليکس، اين تونل ها با پول امريکايي ها با ارزش 316 ميليون دالر در زمان جهاد ساخته شده بود. حکومت افغانستان از اين حمله به عنوان همکاري مشترک نيرو هاي افغان و خارجي ياد کرد و آن را ضربة محکم بر تروريزم و دشمنان مردم افغانستان خواند و سخنگوي رييس جمهور با اين گفته که جريان هاي سياسي به تقاضاي مردم افغانستان که هميشه از رييس جمهور مي خواهند که هراس افگنان را نابود کند، بايد احترام بگذارند، بر تمامي آن سياست مداراني چون آقاي کرزي تاخت که اين حمله را بر رسم همدردي...

جنگ افغانستان ناتوانی قدرت جنگی امریکا و ناتو را به نمایش گذاشت

2017-Apr-17 ||  میر نجیب الله شمس

به گواه تاريخ بعد از ختم جنگ دوم جهاني در سال 1945 ميلادي و سرآغاز جنگ سرد کشورهاي اتحاد شوروي و ايالات متحده امريکا به مثابه دو ابر قدرت با ايدئولوژي هاي کاملاً متضاد در صحنه گيتي ظهور نمودند. دوران 45 سال جنگ سرد که با چالش ها، تنش ها و مدوجذرهاي شديد سياسي، نظامي، اقتصادي، ايدئولوژيکي، فرهنگي، توليد اسلحه تأثير دسته جمعي، هستوي، کيمياوي، باکتريالوژي، مسابقات تسليحاتي، آزمايشات راکت هاي مخرب بالستيکي، صدور انقلابات ايدئولوژيکي، لشکرکشي، تجاوز و اشغال سرزمين کشورهاي ضعيف و تجزيه آنها، فروش و صدور بي حد و حصر سلاح هاي مختلف النوع مخرب به ساير کشورها، بلند بردن گراف ليمت بودجه هاي نظامي کشورهاي گيتي، تقسيم نمودن جهان به 3 بلاک شرقي، غربي و کشورهاي عدم انسلاک و جنگ افروزي هاي استمراري و…توأم بود. در دوران جنگ سرد کشورهاي متخاصم امريکا و اتحاد شوروي دوبار در آس...

داکتر اسپنتا خرد جمعی را اهانت نکند!

2017-Apr-17 ||  محمد صابر فهیم

داکتر رنگين اسپنتا، در يک مقاله به شدت از نظام و از دستگاه دولتي به دليل خاموش بودن دولت در برابر استعمال مادر بم ها در اچين انتقاد کرده است. من بايد اعتراف کنم که در حدي نيستم که مقاله هاي علمي آقاي اسپنتا را نقد کنم، اما مقاله هاي سياسي را که با اغراض شخصي و گروهي آلوده باشند و نويسنده بخواهد فهميده و دانسته يک بخش بزرگ از جامعه را تحميق کند؛ به درستي مي توانم آن را بفهمم و درک کنم. از همين جهت است که بايد به اوشان هشدار داد؛ اگر مي خواهند بيشتر از اين به انزوا نروند، از نوشتن و پرداختن به مطالب اهانت آميز به خرد جمعي بپرهيزند. آقاي اسپنتا خودش نيز در بخشي از اين مقالة که تازه نوشته است به صراحت بيان نموده که"روي سخن من به آناني است که مي دانند، اما خلاف مي گويند." دقيقاً جناب داکتر رنگين سپنتا! روي سخن من هم آناني نيستند که نمي دانند. شما دانسته و فهميده بيشتر...

حامد کرزی حتا از مادر بم ها سوء استفاده می کند

2017-Apr-17 ||  صدیق الله توحیدی

هدف قرار دادن تونل هاي اچين ننگرهار توسط بزرگترين بم غير هستوي زمينه داد وفرياد کرزي و ايادي اورا فراهم کرد. کرزي در يک نشست خبري جهاد عليه امريکا را اعلام کرد در حالي که در سال 2001 با يک پتو ودستار به کشتي نظامي امريکا در بحر هند برده شد واز آنجا در زير حمايت نيروهاي سيا  به ولايت ارزگان ديسانت شد. در اجلاس بن به اثر فشار امريکا ونماينده فوق العاده آن کشور (داکتر زلمي خليل زاد) به رياست اداره موقت رسيد و وارد کابل شد. او در کنار مارشال فهيم و ساير اراکين دولت استاد رباني پايه هاي نظام يک جانبه و قدرتمند رياستي را با حمايت امريکا پايه گذاري نموده سپس آنها را يکي پي ديگر از چرخه قدرت سياسي دور کرد ويا باتطميع و تهديد  رقباي داخل نظام منزوي و بي اعتبار ساخته و با همه بازي موش و گربه را راه انداخت. کرزي، با عمليات ارتش امريکا در داخل کشور موافقت کرد وهمانند برادربو...

چرا مادر بم ها در ننگرهار پرتاب شد

2017-Apr-16 ||  احمد سعیدی

متأسفانه، امريکا بزرگترين بم ساخت خود را بالاي افغانستان استعمال نمود. امريکا و ناتو طي سال هاي حضور شان در افغانستان به بهانه مبارزه با تروريزم که هرگز صادقانه نبوده هر نوع سلاح کشنده اي را عليه مردم ما استعمال کرده است.  به باور من هدف اصلي استعمال اين سلاح تنها از بين بردن لانه هاي داعش در دره اسد خيل ننگرهار نبوده بلکه اهداف ديگري را نيز با خود در بر داشته است. 1-  استعمال مادر بم ها در ننگرهار نشان مي دهد که افغانستان به آزمايشگاه سلاح هاي بزرگ قدرت هاي جهاني تبديل شده مي رود.  2- استعمال اين بم در افغانستان  جنبه آزمايشي نيز داشته است.  3- امريکا با استعمال اين بم خواست قوت خويش را به روسيه و کورياي شمالي و حريفان ديگر خود نشان بدهد. 4- امريکا خواست با استعمال اين بم جلسه اي را که روز گذشته بخاطر آوردن صلح براي افغانستان در مسکو داير شده بود نتاي...

Previous   ||   Next