سرمقاله

!برنامه هاي اقتصادي با جديت دنبال شوند

2017-Jan-16  || 

سرانجام مجلس نماینده گان کشوربودجه مالی سال١٣٩٦ را دیروز تصویب کرد. این کار می تواند آغاز روند کار وتلاش دم و دستگاه دولت برای عمران و آبادی کشور با عملی شدن برنامه هایتوسعه يي باشد که هم از سال پار بازمانده است و هم در سالی که در پیش روست،رویدست گرفته می شود. هر چند بودجه دولت در گذشته نیز متوازن نبوده استو امسال نیز قناعت بخش نخواهد بود، ولی مردم آرزو دارند که وزارتخانه ها ودیگر نهاد های دولتی در سالی که در پیش رو دارند، دست به کار شده و روندتازه یی از کار و فعالیت های سازنده را برای توسعه کشور عزیز مان آغازکنند. درسالی که در پیش رو داریم توجه وزارت خانه ها چنان باشد کهبرنامه های مدون مد نظر گرفته شده را باید با جدیت تمام دنبال کنند. شایدادامه جنگ و بد امنی سبب شود که برخی از این برنامه ها در برخی از ولایت هایکشور عملی نگردند ولی بسیاری از ولایت های کشور می توانند زمینه تطبیق اینبرنامه ها را فراهم کنند. از یاد نبریم که توسعه كشوربه خودی خود فراهمنمی گردد و این وزیران محترم اند که زمینه ساز چنین کاری می شوند وسبب میشوند که کشور آبادان گردد و فرصت های شغلی برای شهروندان کشور فراهم گردد. تغييرزیر ساخت های اقتصادی در کشور در تمام بخش ها بیگمان می توانند راه ها يتوسعه را درکشور هموار سازند. ما تا وقتی دست به اینکار نزنیم، قدمی هم نمیتوانیم در راه نوسازی و شکوفایی کشور  بگذاریم و برآورده شدن این مأمولنیاز به درنگ، برنامه و حرک


!فرمان ماتم ملی پسندیده است، اما بسنده نیست

!بدبختي بيكاري ،جوانان را رنج مي دهد

!مجاهد تروریست مجازات شود

!مردم از سربازان بي قانون حمايت نمي كنند



3
H: 3°
L: -2°
Kabul
Saturday, 14 January
See 7-Day Forecast
Sun Mon Tue Wed Thu Fri
           
-9° -9° -11° -11° -12° -9°

SUBSCRIBE TO RSS

درنگی بر نیم قرن فعالیت ادبی رهنورد زریاب

اعظم رهنورد زریاب با چاپ و انتشاربیشتر از صد داستان کوتاه و رٌمان های گلنار و آیینه، شورشی که آدمی زاده‌گان و جانورکان بر پا کرده اند، چارگرد قلا گشتم، بخشی از سیب وارسطاطالیس و اثر تازه شان چهار درویش به هر حال ابعاد داستان نویسی را در کشور گسترش داده است. آدم‌ها و شخصیت های تازه و گوناگونی را به جهان داستان عرضه کرده است. زبان داستانی کشور را اعتلاء بخشیده و به تشریح و تحلیل زوایای پیچیده روح آدمی توفیق یافته است.

رهنورد در همه حال داستان نویس باقی‌ مانده است. در آن جا که نقدی و تحلیلی می‌نویسد. یا نامه هایی به دوستانش می‌فرستد. یا خاطرات مولانا خسته و پهلوان امیر جان و دیگران را به چاپ می‌رساند و یا مقالات دور قمر را می‌نگارد.

رهنورد در بیشترین داستان‌هایش اهل فن و تکنیسین است. سلیقه و انضباط هنری دارد. این خبره‌گی را ما با مطالعه آثار زیاد و متنوع نویسنده و تقریباً در سراسر پنجاه سال فعالیت نویسنده‌گیش به وضوح در می‌یابیم. آثار او طرح و توطئه منسجم و حساب شده دارد و برای مؤثر ساختن داستان‌هایش نیازی نمی‌بیند که از حوادث واقعی استفاده کند. بل خود حوادث مورد نیاز اندیشه های خود را خلق می‌کند و مانند اکثر نویسنده‌گان صاحب قریحه سالهای زیادی می‌نویسد و بسیار پرکار است، اما هرگز به ابتذال نمی‌گراید.

رهنورد استاد جدال و وسوسه است. جدال با خود، جدال با دیگران. وسوسه عوض شدن، عوض کردن. وسوسه دروغ و تردید و هیچ و پوچ بودن. رهنورد تصویر گر روح سودایی، ترسو، خشمناک، مشوش و بیمار جامعه است. قصه پرداز آدم‎هایی است که سودای داستایوسکی وار آنها را به سوی جنایت و بزهکاری می‌کشاند.

زبان و نثر نویسنده، اغلب سایه نثرگذشته را دارد و شیوه نگارش او فصیح، ادبی، روان و جامع است و قابل فهم برای هرکس و از هر کجای قلمرو زبان فارسی. بعد از سالها نوشتن، فکر و زبان داستان باهم همآهنگی و یگانه‌گی پیدا می‌کند و شیوه نگارش نویسنده را به وجود می‌آورد. شیوه‌یی که مورد تأیید ادیبان و ویراستاران فاضل و فرهیخته زبان فارسی است.

رهنورد زریاب درونمایه های گوناگون و متنوعی را مایه کار قرار داده است. تنوع آدم‌ها، رویدادها و فضاها از ویژه‎گی‎های کار اوست. داستان‌هایی با مایه های ریالیسم، ریالیسمی که جوهر اساسی آن فقر است. فقری در درون و فقری در بیرون. ریالیسم پیشرفته و معاصر و آگنده از رویا و تخیل. ناتورالیسمی که از گناه محتوم، بیماری های ارثی، جبر علمی و تقدیر ناگزیر ریشه گرفته و آدم‎ها در چارچوب روابط بیمار گونه و حیوانی شان محکوم اند «شهر طلسم شده، بچه بد، بچه لچک صنف ما و...»

آثاری که طعم اجتماعی و سیاسی و حتا مبارزه جویانه و حماسی دارند و شخصیت های آن ظلم و بیداد و اسارت و اختناق را تحمل نداردآوازی از میان قرن ها، مرد کوهستان، هفت بار و...»

نویسنده در پاره‌یی از داستان‌های خویش روحیه نسل پریشانی را بازتاب می‌دهد که شکست های سیاسی و اجتماعی آنان را به سوی پوچی بی درمانی سوق می‌دهد. یا بن بست زندهگی را ازلی و قضاء و قدری می‌داند.‌«نقش‌ها و پندارها، مردی که سایه اش ترکش کرد و ...» یا راهی سفر اشراقی و عرفانی می‌گردد و به سرزمین های دور دست روحی و یا به افسانه‌ها و اساطیر پناه می‌برد «سرمه چشم ستاره ها، شاه
غزل و...»

در پاره‌یی از داستان‌ها، درد نویسنده سرخورده‎گی نیست. عجز و فرومانده‎گی نیست. نومیدی از آنچه در وطنش می‌گذرد نیست. درد او «یاس فلسفی » است. یعنی از نظر فلسفی متقاعد شده است که برای بشر راه نجاتی نیست و آینده بهتر از آنچه اکنون هست وجود ندارد.

نویسنده در این چند سال اخیر به سرعت مجذوب هنر نو و به ویژه ریالیسم جادویی گابریل گارسیامارکز شده است. داستان مارهای زیر درختان سنجد، گلنار و آیینه و چارگردقلاگشتم از این شمار اند. در این آثار تلاش برای ایجاد نوع تازه‌یی از داستان که با افسانه ها و اساطیر و باورهای فلکوریک به هم آمیخته، کاملاً مشهود است. رهنورد زریاب در این آثار در بند واقع نمایی نیست. در دنیای افسانه‌یی او وقوع حوادث شگفت آور و دور از ذهن و آمیزش تاریخ و فلسفه، امری بدیهی به شمار می‌آید.

نویسنده در مراحل گوناگون آفرینشی خویش، آثاری متنوع و متفاوت آفریده است. آثاری که از بابت طرز دید، شیوه نگارش و تکنیک، مضامین و سوژه های داستانی با یکدیگر همخوانی ندارند و متفاوت اند و نمی‌توان در تجزیه و تحلیل آثار نویسنده به یگانه روش چسپید و آن را بدون هرگونه انعطاف تطبیق کرد.

رهنوردزریاب در پی آن نیست که به صراحت سخن گوید و در پرداخت آثارش نه مسامحه می‌ورزد، نه از دیگران انتظار مسامحه دارد. کلمات و جملات چرخشگاه های داستانی را به صورت دقیق و عمیق بررسی می‌کند و در ارائه آثار خویش وسواسی و منزه طلب است. به ندرت دیده شده که وی در پرداخت آثارش  به انسجام، قوت و جزالت کم توجه باشد. حتا بعد از چاپ نخستین به پیرایش آن پرداخته است. «برف و نقش‌های روی دیوار، گلنار و آیینه، زیبای زیر خاک خفته».

تأثیر ماکسیم گورگی، سارتر، کامو، داستایوسکی، صادق هدایت، چوبک، مارکز، ناتورالیسم زولا، عرفان و ساختارگرایان در آثار مربوط به دوره های گوناگون آفرینشی نویسنده به وضوح آشکار است. افق فکری آثار او وسیع است و تصویر ها وتمثیل هایی که به دست می‌دهد و آدم‌ها و فضاهای داستانی او از بینشی غنی تر و پر رنگ تری مایه می‌گیرند و گهگاهی با آثاری روبه رو هستیم که یک پوسته ظاهری دارند و یک پوسته درونی و تمثیلی و می‌توان معنا ها و تفسیرهای گوناگون و متفاوتی از آنها استخراج کرد«مرغی که مرٌد، شاگرد ساعت ساز شدم و...»

به هر صورت از مجموع نوشته های رهنوردزریاب به خوبی پیداست که نویسنده آدمیست تحصیل کرده، کتاب خوانده و آشنا به فرهنگ غرب و ادب و متون پیشین و معاصر افغانستان و تأثیر  و نفوذ مقطعی او در بعضی از نویسنده‌گان جوان که پس از او آمده یا در این سالها قد کشیده، قابل انکار نیست و به راستی رهنورد یکی از نام آورترین داستان نویسان و بهترین نویسنده دوران اخیر افغانستان شمرده می‌شود و کسی است که سالهای درازی صحنه داستان نویسی کشور، عرصه هنر نمایی های او بوده و آثارش در داخل و خارج کشور استقبال شده و به چاپ های مکرر رسیده و جوایز معتبری را نیز نصیب گردیده است و به حق یگانه نویسنده حرفوی کشور محسوب می‌گردند و باید پاس ایشان را نگهداشت و سزاوار هر گونه تجلیل و تکریم است.


مقاله های سیاسی

لنگ لنگان گام برداشتن امریکا ، دشواری های کابل را بیشتر می سازد

2017-Jan-21 ||  مهرالدین مشید

بدون تردید افغانستان از چهاردهه به اینسو درگیر جنگ ویرانگری است که با وجود خساره های هنگفت معنوی و مادی و نابودی زیر ساخت های اقتصادی و فرهنگی آن پس از سقوط رژیم نجیب و از پی آن، ادامه درگیری های گروهی که منجر به شهادت شصت هزار شهروندان کابلی شد؛ هنوز هم از سر تا پای آن خون و آتش فواره می کند.  این در حالی است که پس از شکست ارتش سرخ که 37سال از آن می‌گذرد، حالا هم ده هزار سرباز امریکایی در افغانستان موجود اند و این کشور هنوز هم نه تنها درگیر یک جنگ ویرانگر است؛ بلکه با به وجود آمدن گروه داعش جنگ در افغانستان پیچیده و صف آرایی های جهانی در پیوند به افغانستان دچار دگرگونی های جدی نیز شده است. چنان‎که معادله های جدید در سطح منطقه و جهان در پیوند به افغانستان در حال شکل گیری هستند و دورنمای این معادله ها افغانستان را تنها و در معرض هجوم نشان می‎دهد که لنگ لنگان گام برد...

چشم انداز اقتصاد تركيه

2017-Jan-17 ||  فرزاد رمضاني بونش پژوهشگ

گذشته اقتصاد ترکیه  اقتصاد ترکیه در دهه پایانی قرن بیستم وضعیت مبهم و بسیار شکننده ای داشت و دولت های شکننده و ناپایدار وضعیت اقتصادی را بسیار نابسامان تر کردند، اما حضور حزب عدالت و توسعه در قدرت موجب توجه جدی به مسأله اقتصاد شد و ترکیه تا سال 2012 رشد اقتصادی بسیار خوبی داشت به گونه یی که برخی ترکیه را نه به عنوان کشور در حال توسعه به عنوان کشور تازه صنعتی شده تلقی کردند. در این میان موقعیت ژئواستراتیژیک ترکیه، فرصت ها و ظرفیت های زیادی برای رشد و توسعه اقتصادی،  دسترسی به بازارهای بزرگ در منطقه و اصلاحات بنیادین در عرصه های گوناگون اقتصاد ترکیه را با رشد اقتصادی و افزایش صادرات و درآمد سرانه دگرگون و شمار گردشگران خارجی و سرمایه گذاری خارجی را بسیار بالا برد. در این بین عوامل گوناگونی در تحقق رشد اقتصادی و تغییر راه اقتصاد ترکیه نقش داشت. چنانچه ثبات مدیریت...

ایدئولوژی صهیونیزم اسرائیل؛ فروپاشی کامل انسانیت!؟

2017-Jan-17 ||  محمد علی مهرزاد

فاشیست های قرن بیست ویک اسرائیل آخرین میخ را برتابوت آزادی، حقوق بشروازهمه مهمتربرفیصله سازمان ملل متحد مبنی برمنع شهرک سازی درسرزمین های فلسطین کوبید وهمه افکارجهانیان را به مسخره گرفت. اگرچه حامیان اسرائیل به تاریخ پانزده ماه می سال ۱۹۴۸میلادی روزنکبت برای مردم فلسطین رابا انتقال یهودان از سراسر کشورهای اروپا وجا به جایی آنها به اطراف اولین قبلة مسلمانان یعنی بیت ا لمقدس مهر تأیید گذاشتند. اسرائیل فیصله های سازمان ملل متحدرا نه تنها امروز، بلکه درگذشته گستا خانه وبا غرور وبرتریت تبارگرایی یهودیت نیز بی ارزش تلقی نموده است. البته این دهن کجی اسرائیل درمقابل فیصله های ملل متحد نه اولین ونه هم آخرین هشداریست برا ی جامعه جهانی ؛ که اگرجلو این خشونت گستاخانه را نگیرند، شاید این گلیم ماتم مردم مظلوم فلسطین روزی درخانه‌های هرفرد از کشورهایی که در ظاهر ادعای آزا...

تا چه وقت قربانی بدهیم؟

2017-Jan-17 ||  عبدالحمید مبارز

69 سال می شود که انگلیس، پاکستان را در قسمتی از پیکر هند و حصه‌یی از خاک افغانستان تشکیل نمود و در همین مدت امریکا یک اول قدرت نظامی و اقتصادی جهان، آن را تحت پوشش نظامی، اقتصادی و امنیتی خود محافظت کرد. برای حل اختلاف سیاسی با افغانستان، پاکستان راه مذاکره را قبول نکرد و امریکا و شوروی سابق راه نظامی را مانع شدند و افغانستان حرکتی کرده نتوانست و امروز از این رهگذر مورد انتقاد سیاستمداران و جوانان قرار گرفته که رژیم های سیاسی سابق چرا برای اعاده حقوق افغانستان کاری نکرده‌اند؟ پاکستان که تحت حمایت امریکا، انگلستان به یک قدرت ذروی تبدیل شده دیگر برای رسیدن به مقاصد سیاسی نامشروع خود تروریزم را وسیله گرفته ، در برابر هند و افغانستان استعمال می نماید؛ هر روز در نقاط مختلف افغانستان انفجار و انتحار صورت می گیرد و در چهارده ولایت افغانستان تروریست های طالب جنگ ر...

د افغانستان خلـک دسـولـى تـږي دي

2017-Jan-16 ||  عبدالرازق وطنپال فروتن

 په دى ټول پوهيږوچې زموږ په هيواد کې دسرتاسري سولى منځ ته راتلل زموږ دټولو افغانانو لوى او سپيڅلي آرمان دي اوپهدي هم پوهيږوچې زموږ سياستوالان اوسياست پوهان سوله په هيواد کې استراتيژيکموخه بولى ترڅوددغه استراتيژي موخي په ړناکې زموږ په ګران هيواد افغانستان کې امنيت،ثبات اوسراسرى پرمختګ منځ ته راشي ګرانوهيوادوالو! ۳۸کاله کيږى چې زموږ په هيواد کې جګره روانه دهاو په دى جګروکې بهرنيوهيوادونوپه ځانګري توګه زموږ ګاونډيان خورا لاس لري او خپل ملى ګتيدافغانستان په جګړوکې لټوى چي دغه جګره زموږدهيواد،ملى شتمني، اقتصادى او عامه تأسيسات يې ويجاړاو زموږ دهيواد ډېر خلک  يي بهرنيوهيوادونوته اړ کړ ترڅوکډوال شي اوپه دى توګه سوله زموږ په هيواد کي يوداسى پديدي ته بدله شويي  چې ټول افغانان دهغه دراتلو لپاره انتظارباسي ، خو له بده مرغه چېسوله نه راځي اوداچې ولې سوله نه...

صلح؛ رویای دست نیافتنی و اما یگانه بدیل برای محو جنگ و تأمین وحدت ملی

2017-Jan-16 ||  مهر الدین مشید

در این شکی نیست که صلح نیاز اصلی و حیانی یک کشور است و از همین رو است که در قرآن، صلح خیر کثیر خوانده شده است. هرچند صلح برای هر کشوری ضروری است؛ اما صلح و ثبات برای کشور جنگ زده یی چون افغانستان که از چهاردهه به این سو در یک جنگ ویرانگر و خانمانسوز مشتعل است، بیش از هر کشوری اهمیت دارد. بدبختی ها و سیاه روزگاری های این جنگ را هر شهروند کشوربا گوشت و پوست خود لمس کرده است و زخم های ناسور آن هنوز هم بر پشت و پهلوی آنان سنگینی دارد.در این تردیدی وجود ندارد که جنگ افغانستان خیلی پیچیده و هر روز دشوار تر شده و ابعاد آن گسترده تر می شود که دخالت کشور های گوناگون و مداخلۀ آشکار پاکستان در این جنگ بر پیچیده گی آن افزوده است. این مداخله ها با ایجاد سناریو های جدید تحت عنوان ظهور داعش بر این پیچیده گی ها افزوده و نزدیک است که جنگ سرد دهه های گذشته به جنگ گرم قدرت های کلان فراتر از افغا...

قانون اساسی مقصر است یا تخطی کننده گان آن؟

2017-Jan-15 ||  عبدالحمید مبارز

در این روزها از هر طرف صدا برای تعدیل قانون اساسی بلند است، مخصوصاً از همان کسانی که خود و دارو دسته‌شان در تسوید، ترتیب و تصویب قانون اساسی در لویه جرگه اشتراک و شریک بودند. بعضی ها که به وزارت نرسیده اند از هر طرفی که شده حکومت را انتقاد کرده به تعدیل قانون اساسی تأکید می دارند و حکومت را نسبت تعلل آن ملامت می سازند، مختصر این که، هر یک تعدیل قانون را که اولتر از همه جان‌کری وزیر خارجه امریکا در توافقنامه سیاسی ذکر کرده می خواهند. بسیاری فکر می کنند که اگر قانون اساسی تعدیل شود و پست صدارت تأسیس گردد دیگر تمام مشکلات حل می گردد و داکتر عبدالله به حیث صدراعظم قدرت را به دست می گیرد و می تواند که آزادتر عمل نماید. تعدیل قانون اساسی در بسیاری کشورها صورت گرفته  و در کشورما هم مانعی ندارد، راه تعدیل قانون اساسی در خود قانون اساسی روشن گردیده است، لویه جرگه می ت...

دکترین نظامی سردمداران قصر سفید امریکا در قبال کشورهای مستضعف دنیا

2017-Jan-15 ||  میر نجیب الله شمس

اوراق تاریخ معاصر جهان گویای این واقعیت و گواه این حقیقت انکار ناپذیر است در هر مملکت دنیا که پاهای منحوس نظامیان لجام گسیخته امریکای جهانخوار برسد، بدون شک و تردید مردم آن مملکت جز اسارت، حقارت، ذلت، دهشت و اهانت هرگز روی سعادت، حریت، مسرت، موفقیت و مدنیت را نخواهد دید. نمونه های زنده و انموذج برجسته آن، کشورهای بخت برگشته افغانستان، عراق، لیبیا و... می باشد. از یک و نیم دهه به این طرف مملکت عقب مانده، ملت گرسنه و دولت بی کفایت درمانده افغانستان به مثابة یک کشور کاملاً پروتکتورات، وابسته و به منزله یک اقمار به دور مدار و محور کشور امریکای جهانخوار در چرخش می باشد. از 15 سال به این طرف سردمداران قصر سفید، سیاستمداران کهنه کار وزارت خارجه، نظامیان عنان گسیخته و از کوره برآمده کاخ پنتاگون و تئوری‌سنان و پژوهشگران آب دیده کانگرس امریکا همه‌گی آن‌ها افغانستا...

Previous   ||   Next