سرمقاله

!با انحصار قدرت سلامت نظام با خطر مواجه شده است

2017-May-20  || مکارم

دامنه‌ي بي اعتمادي ها نسبت به حکومت و رهبران اين دستگاه، با گذشت هر روز افزايش مي يابد. بيکاري، ناامني ها، انحصار قدرت به وسيله ي يک تيم و فساد رو به گسترش و برخي عوامل ديگر سبب شده است که اعتبار و مشروعيت حکومت زير پرسش برود و صداي مخالفت از هر سو در برابر قوم گرايي‌ و انحصار قدرت به وسيله ي تيم رييس جمهور بلند شده است. گروه ها و کساني که ديروز از رييس جمهور حمايت کردند و وي را به اريکه ي قدرت رسانيدند، امروز آن گروه ها نيز مخالفت شان را با سياست هاي حکومت ابراز مي دارند و عملکرد هاي تيم رييس جمهور را انتقاد مي کنند. برخي از آگاهان باور دارند که همه ي قدرت در تمام کشور در دست چند تن مي باشد که در ارگ بود و باش دارند و سرنوشت و آينده کشور را رقم مي زنند. اين تيم بالاي هيچ کس باور ندارد و همه را بيگانه تلقي مي کند. صلاحيت برخي از نهادهاي حکومتي نيز سلب و تصميم گيري هاي برخي از نهادهاي حکومتي زيرنام هاي گوناگون به مراکزي که به ارگ وصل اند داده شده است. اداره امور در نظر دارد که برخي از افراد را زير نام ظرفيت سازي و جذب و کادرها، مستقيماً استخدام کند و به برخي از نهادها و وزارت ها معرفي بدارد که اين تشبث و دخالت آشکار در امور کاري کميسيوني به نام اصلاحات اداري و خدمات ملکي و وزارت ها و ادارات حکومتي است. قرار است که همه ي رياست هاي ساختماني ادارات دولتي به وزارت شهرسازي تعلق بگيرد که اين برنامه در وسط سال، بي نظمي هاي زيادي را


!امریکا تا اکنون اشتباه کرده است

!میزان اخذ مالیه از شهروندان مورد بازبینی قرار گیرد

!تضاد های قومی را دفن کنید

!اسرار نشست چرخبال ها روشن شود



3
H: 3°
L: -2°
Kabul
Saturday, 14 January
See 7-Day Forecast
Sun Mon Tue Wed Thu Fri
           
-9° -9° -11° -11° -12° -9°

SUBSCRIBE TO RSS

درنگی بر نیم قرن فعالیت ادبی رهنورد زریاب

اعظم رهنورد زریاب با چاپ و انتشاربیشتر از صد داستان کوتاه و رٌمان های گلنار و آیینه، شورشی که آدمی زاده‌گان و جانورکان بر پا کرده اند، چارگرد قلا گشتم، بخشی از سیب وارسطاطالیس و اثر تازه شان چهار درویش به هر حال ابعاد داستان نویسی را در کشور گسترش داده است. آدم‌ها و شخصیت های تازه و گوناگونی را به جهان داستان عرضه کرده است. زبان داستانی کشور را اعتلاء بخشیده و به تشریح و تحلیل زوایای پیچیده روح آدمی توفیق یافته است.

رهنورد در همه حال داستان نویس باقی‌ مانده است. در آن جا که نقدی و تحلیلی می‌نویسد. یا نامه هایی به دوستانش می‌فرستد. یا خاطرات مولانا خسته و پهلوان امیر جان و دیگران را به چاپ می‌رساند و یا مقالات دور قمر را می‌نگارد.

رهنورد در بیشترین داستان‌هایش اهل فن و تکنیسین است. سلیقه و انضباط هنری دارد. این خبره‌گی را ما با مطالعه آثار زیاد و متنوع نویسنده و تقریباً در سراسر پنجاه سال فعالیت نویسنده‌گیش به وضوح در می‌یابیم. آثار او طرح و توطئه منسجم و حساب شده دارد و برای مؤثر ساختن داستان‌هایش نیازی نمی‌بیند که از حوادث واقعی استفاده کند. بل خود حوادث مورد نیاز اندیشه های خود را خلق می‌کند و مانند اکثر نویسنده‌گان صاحب قریحه سالهای زیادی می‌نویسد و بسیار پرکار است، اما هرگز به ابتذال نمی‌گراید.

رهنورد استاد جدال و وسوسه است. جدال با خود، جدال با دیگران. وسوسه عوض شدن، عوض کردن. وسوسه دروغ و تردید و هیچ و پوچ بودن. رهنورد تصویر گر روح سودایی، ترسو، خشمناک، مشوش و بیمار جامعه است. قصه پرداز آدم‎هایی است که سودای داستایوسکی وار آنها را به سوی جنایت و بزهکاری می‌کشاند.

زبان و نثر نویسنده، اغلب سایه نثرگذشته را دارد و شیوه نگارش او فصیح، ادبی، روان و جامع است و قابل فهم برای هرکس و از هر کجای قلمرو زبان فارسی. بعد از سالها نوشتن، فکر و زبان داستان باهم همآهنگی و یگانه‌گی پیدا می‌کند و شیوه نگارش نویسنده را به وجود می‌آورد. شیوه‌یی که مورد تأیید ادیبان و ویراستاران فاضل و فرهیخته زبان فارسی است.

رهنورد زریاب درونمایه های گوناگون و متنوعی را مایه کار قرار داده است. تنوع آدم‌ها، رویدادها و فضاها از ویژه‎گی‎های کار اوست. داستان‌هایی با مایه های ریالیسم، ریالیسمی که جوهر اساسی آن فقر است. فقری در درون و فقری در بیرون. ریالیسم پیشرفته و معاصر و آگنده از رویا و تخیل. ناتورالیسمی که از گناه محتوم، بیماری های ارثی، جبر علمی و تقدیر ناگزیر ریشه گرفته و آدم‎ها در چارچوب روابط بیمار گونه و حیوانی شان محکوم اند «شهر طلسم شده، بچه بد، بچه لچک صنف ما و...»

آثاری که طعم اجتماعی و سیاسی و حتا مبارزه جویانه و حماسی دارند و شخصیت های آن ظلم و بیداد و اسارت و اختناق را تحمل نداردآوازی از میان قرن ها، مرد کوهستان، هفت بار و...»

نویسنده در پاره‌یی از داستان‌های خویش روحیه نسل پریشانی را بازتاب می‌دهد که شکست های سیاسی و اجتماعی آنان را به سوی پوچی بی درمانی سوق می‌دهد. یا بن بست زندهگی را ازلی و قضاء و قدری می‌داند.‌«نقش‌ها و پندارها، مردی که سایه اش ترکش کرد و ...» یا راهی سفر اشراقی و عرفانی می‌گردد و به سرزمین های دور دست روحی و یا به افسانه‌ها و اساطیر پناه می‌برد «سرمه چشم ستاره ها، شاه
غزل و...»

در پاره‌یی از داستان‌ها، درد نویسنده سرخورده‎گی نیست. عجز و فرومانده‎گی نیست. نومیدی از آنچه در وطنش می‌گذرد نیست. درد او «یاس فلسفی » است. یعنی از نظر فلسفی متقاعد شده است که برای بشر راه نجاتی نیست و آینده بهتر از آنچه اکنون هست وجود ندارد.

نویسنده در این چند سال اخیر به سرعت مجذوب هنر نو و به ویژه ریالیسم جادویی گابریل گارسیامارکز شده است. داستان مارهای زیر درختان سنجد، گلنار و آیینه و چارگردقلاگشتم از این شمار اند. در این آثار تلاش برای ایجاد نوع تازه‌یی از داستان که با افسانه ها و اساطیر و باورهای فلکوریک به هم آمیخته، کاملاً مشهود است. رهنورد زریاب در این آثار در بند واقع نمایی نیست. در دنیای افسانه‌یی او وقوع حوادث شگفت آور و دور از ذهن و آمیزش تاریخ و فلسفه، امری بدیهی به شمار می‌آید.

نویسنده در مراحل گوناگون آفرینشی خویش، آثاری متنوع و متفاوت آفریده است. آثاری که از بابت طرز دید، شیوه نگارش و تکنیک، مضامین و سوژه های داستانی با یکدیگر همخوانی ندارند و متفاوت اند و نمی‌توان در تجزیه و تحلیل آثار نویسنده به یگانه روش چسپید و آن را بدون هرگونه انعطاف تطبیق کرد.

رهنوردزریاب در پی آن نیست که به صراحت سخن گوید و در پرداخت آثارش نه مسامحه می‌ورزد، نه از دیگران انتظار مسامحه دارد. کلمات و جملات چرخشگاه های داستانی را به صورت دقیق و عمیق بررسی می‌کند و در ارائه آثار خویش وسواسی و منزه طلب است. به ندرت دیده شده که وی در پرداخت آثارش  به انسجام، قوت و جزالت کم توجه باشد. حتا بعد از چاپ نخستین به پیرایش آن پرداخته است. «برف و نقش‌های روی دیوار، گلنار و آیینه، زیبای زیر خاک خفته».

تأثیر ماکسیم گورگی، سارتر، کامو، داستایوسکی، صادق هدایت، چوبک، مارکز، ناتورالیسم زولا، عرفان و ساختارگرایان در آثار مربوط به دوره های گوناگون آفرینشی نویسنده به وضوح آشکار است. افق فکری آثار او وسیع است و تصویر ها وتمثیل هایی که به دست می‌دهد و آدم‌ها و فضاهای داستانی او از بینشی غنی تر و پر رنگ تری مایه می‌گیرند و گهگاهی با آثاری روبه رو هستیم که یک پوسته ظاهری دارند و یک پوسته درونی و تمثیلی و می‌توان معنا ها و تفسیرهای گوناگون و متفاوتی از آنها استخراج کرد«مرغی که مرٌد، شاگرد ساعت ساز شدم و...»

به هر صورت از مجموع نوشته های رهنوردزریاب به خوبی پیداست که نویسنده آدمیست تحصیل کرده، کتاب خوانده و آشنا به فرهنگ غرب و ادب و متون پیشین و معاصر افغانستان و تأثیر  و نفوذ مقطعی او در بعضی از نویسنده‌گان جوان که پس از او آمده یا در این سالها قد کشیده، قابل انکار نیست و به راستی رهنورد یکی از نام آورترین داستان نویسان و بهترین نویسنده دوران اخیر افغانستان شمرده می‌شود و کسی است که سالهای درازی صحنه داستان نویسی کشور، عرصه هنر نمایی های او بوده و آثارش در داخل و خارج کشور استقبال شده و به چاپ های مکرر رسیده و جوایز معتبری را نیز نصیب گردیده است و به حق یگانه نویسنده حرفوی کشور محسوب می‌گردند و باید پاس ایشان را نگهداشت و سزاوار هر گونه تجلیل و تکریم است.


مقاله های سیاسی

نگـذارید قـوت های مسـلح ما سیاسی و تنظیمی شوند

2017-May-21 ||  احمد سعیدی

روز  سه شنبه مورخ 26 ثور 1396 بنا به دعوت آقاي طارق شاه بهرامي سرپرست وزارت دفاع ملي به مقر آن وزارت رفته بودم، تعداد ديگري از کارشناسان سياسي و نظامي نيز حضور داشتند. نخست آقاي بهرامي وضعيت جنگ و دفاع مستقلانة قوت هاي مسلح را در نبرد سرنوشت ساز حق عليه باطل همه جانبه به حاضرين معلومات داد بعداً آقاي وزير صميمانه تقاضا نمود تا، هر يک به نوبت ديدگاه خود را جهت بهبود وضعيت در قواي مسلح با وي شريک سازيم از صحبت ها، برده باري، درجه تحصيل  و حوصله مندي آقاي بهرامي و آنچه را که صادقانه به ما شريک ساخت دريافتم که آقاي طارق شاه بهرامي انتخاب مناسبي است به وزارت دفاع ملي. هم جوان است و هم آب ديده در جبهات جنگ و دفاع. دوستان ديگر که از اقشار مختلف نهاد هاي سياسي و مدني نماينده گي مي‌کردند ابراز نظر کردند، اما من و جناب جنرال يارمند سابق معين وزارت امور داخله از سياسي شدن ارودي...

ترکیه؛ کشوری که برایم شناخت‌ناپذیر شده است

2017-May-21 ||  محمد فتح‌الله گولن

هفته گذشته رييس جمهوري امريکا و رييس جمهوري ترکيه در کاخ سفيد باهم ملاقات نمودند و محور ملاقات آنها را. مبارزه در برابر داعش، آيندة سوريه و بحران مهاجرين، مسايل مشترکِ امريکا و ترکيه تشکيل مي داد. ولي، ترکيه‌اي که يک زماني در راستاي کامل ساختن دموکراسي و پايه‌گذاريِ يک باورِ معتدلِ لائيک، يک کشور اميدبخش به حساب مي‌آمد، اکنون به دست رييس جمهوري افتاده است که براي دست يافتن به اقتدارگرايي و براي آن‌که مخالفانش را به زانو درآورد، هرچه از دستش بيايد انجام مي‌دهد و ترکيه در دست چنين شخص، شناخت ناپذير شده است. غرب بايد ترکيه را براي بازگشت به سوي دموکراسي، ياري کند. ملاقات اخير و نشست کشورهاي عضو ناتو که قرار است در هفتة روان برگزار شود را بايد فرصت خوبي براي اين کار دانست. اردوغان، در پي کودتاي منفورِ 15 جولاي که در سال گذشته به وقوع پيوست، در برابر انسان...

چرا پاکستان می خواهد امریکا در افغانستان شکست بخورد؟

2017-May-20 ||  نویسنده: لارنس سیلین، دک

پاکستان، چين را به عنوان شريك، همکار و دوست استراتيژيک خود مي بيند، نه ايالات متحدة امريکا را. پاکستان همواره افغانستان را به مثابه ي يک کشور مشتري يا بازار مصرفي محصولات پاکستاني و يک ديوار حائل امنيتي در برابر نفوذ و محاصرة بالقوة اقتصادي هندوستان بر مناطق داراي منابع غني آسياي مرکزي مشاهده مي نمايد. حالا پاکستان انگيزة اقتصادي قابل توجه براي حذف کشور هاي غربي دارد تا آنان را از سرمايه گذاري و حفظ نفوذ آنان در افغانستان جلوگيري کند. پروژة مشترک پاکستان و چين که «دهليز بازرگاني چين –پاکستان» نام دارد؛ بخشي از کمربند بزرگ راه تجارتي چين است که به هدف اتصال آسيا از طريق راه هاي زميني و دريايي به مناطق اقتصادي راه اندازي شده است. دهليز بازرگاني چين –پاکستان؛ يک پروژه زيربنايي و يک ستون فقرات شبکة حمل و نقل و داد و ستد کالاهاي بازرگاني است که چين ر...

همواره قربانی های ملت را رهبران خودخوانده تاراج کرده اند

2017-May-20 ||  مهرالدین مشید

نمي دانم از کجا آغاز بايد کرد و با چه حرف هايي بايد سخن گفت؛ زيرا هر آغازي در اين کشور بي سرانجام و هر سخني در آن بي سرانجام و بدون اتمام حجت باقي مانده است. از همين رو است که هر روز در اين کشور، تاريخ تکرار مي شود، بازيکنان اش هم ناموفق تر از گذشته از آب بيرون مي شوند و هر از گاهي، آنان به گونة آدم هاي گويي تحريف شده، تکراري و خسته کننده رخ مي نمايند. از اين رو نسل هاي اين جامعه از گذشته تا امروز با مسخ و جعل تاريخ رو به رو اند. اين در حالي است که شهروندان اين کشور در هر برهه يي از تاريخ براي بدست آوردن آزادي و توسعة آگاهي و تحقق عدالت اجتماعي، قرباني هاي بزرگي را متحمل شده اند؛ اما با تأسف که اين قرباني ها در هر مقطع تاريخي به تاراج رهبران خودخوانده رفته است. مردم افغانستان تنها در چهار دهة اخير بازنده نبوده‌اند و دستآوردهاي شان پس از رويارويي هاي خونين با بزرگترين ارت...

باید حامیان تروریستان از داخل نظام تصفیه شوند!

2017-May-17 ||  صدیق الله توحیدی

چرا پرده از ماجراهاي حمله بر بيمارستان سردار محمد داوود و قول اردوي 209 شاهين برداشته نمي شود؟ هر حمله انتحاري و پيچيده اي که انجام مي شود، دولت کميسيوني را مؤظف مي کند تا مسأله را تحقيق نموده، عاملان اين گونه حوادث، به پنجه قانون سپرده شوند. اين رسم از دوران رئيس جمهور کرزي به حکومت وحدت ملي به ميراث رسيد و برخلاف توقع، هيچ گونه اقدامي مؤثري را اين کميسيون ها انجام نمي دهند. کميسيون بررسي حمله بر بيمارستان چهارصد بستر فقط اذعان کرد که گويا غفلت وظيفوي بوده و خاطيان به سارنوالي معرفي شدند اما درمورد عمال نفوذي دشمن به ويژه فردي بنام داکتر شاکر ( ناشر) توضيحات لازم ارايه نکرد.  در مورد حمله تروريستي برقول اردوي 209 شاهين نيز فقط اعلام شد که افرادي در داخل قول اردو نفوذ کرده بودند، اما نه نام آن ها افشاء شد ونه هم افرادي که تروريستان را تضمين کرده بودند بازداشت شد...

غـربی‌ها سیاسـت شـان‌را درباره خط دیورنـد به اساس واقعیت‌های تاریخ تغییر بدهند

2017-May-16 ||  عبدالحمید مبارز

نايب رييس پارلمان اروپا اخيراً گفت که «براي از بين بردن تروريزم زمان آن فرا رسيده که اشتباه تاريخي در درست کردن خط ديورند جبران و بازبيني کاملي در اين راستا براساس واقعيت‌هاي تاريخي  انجام شود.» ريچاردچارنسکي نايب رييس پارلمان اروپا با بيان اين که مرز پاکستان وافغانستان به مکاني براي تروريزم جهاني تبديل شده، گفت: نياز است تا اروپا وامريکا سياست خود را در افغانستان براي تحقق يک صلح بادوام تغيير دهند. چارنسکي گفت:پاکستان براي اين که بتواند به کنترول خود بر ديورند احاطه داشته باشد، به دخالت و بي ثباتي در اين منطقه ادامه خواهدداد. وي افزود، نياز است تا کشورهاي غربي سياست خود در قبال ديورند را رها کرده و مرز بندي در اين منطقه را بر اساس تاريخ وواقعيت ها احياء کنند و بلوچ ها و قبايل پشتون که به زور از اين منطقه اخراج شده اند مجدداً به منطقه و تحت حکومت اف...

آقای رییس جمهور! پـروژه تاپی چه شـد؟

2017-May-16 ||  احمد سعیدی

بند سلما با عشق و علاقة فراواني افتتاح شد. آغاز کار بند کمال خان در نيمروز نيز تصاويرش چوک هاي شهر کابل را پر کرده است. از پروژه کاسا 1000 که خيلي ما به آن دل بسته بوديم تا هنوز خبري نيست، گرچه افغانستان از چندي به اينسو در تلاش است  تا با توجه به کشف منابع هايدرو کاربني، خود در راستاي خودکفايي گام بردارد، اما نياز اين کشور به منابع انرژي همچنان بسيار است که ساليان زيادي را دربر خواهد گرفت. واقعيت اين است که نياز افغانستان به دريافت انرژي از خارج، از گذشته هاي دور خيلي زياد بوده است، اما اخيراً چينايي ها سرمايه گذاري در بخش نفت و گاز در منطقه شمال افغانستان کرده اند که ظاهراً کم کم به سطحي مي رسد که تا حدي مشکلات محدود از گرد و نواحي خود را حل نمايد. به باور من  آن چيزي که در حال حاضر از همه مهم تر در مورد افغانستان مطرح است، طرح تاپي است که در واقع گاز ترکمنستان را ...

نداشتن مرزهای دفاعی معضلی که افغانستان را آسیب پذیر ساخته است

2017-May-15 ||  محمدعلی مهرزاد

روزي يک نفر از حضرت علي(ک) پرسيد که چه قدر زمان خلافت حضرت ابوبکر صديق (رض) و حضرت عمر(رض) خيلي خجسته وخوب بود. حضرت علي به شخص مذکور گفت: که خلافت حضراتي چون من رعاياي داشتند، ولي من چون تو رعاياي دارم اين است فرق وتفاوت. بنابران، اين بحث که فردجامعه را مي سازد يا جامعه فرد را؛ ويا اصولاً فرد وجامعه دايماً درحال ساختن وپرداختن يکديگرند.پيغمبربزرگوار(ص) کوشش شان درين مورد به دومرحله صورت گرفت : يعني مرحله فردسازي(13سال مکه) ومرحله جامعه سازي( 10سال مدينه)، اما درمرحله فردسازي مکه مي بينيم که آن حضرت اين (فرد) راچگونه مي سازد، فرددرکاروان جامعه به سر مي برد و در مسير تاريخي اين کاروان درحرکت است. در حالي که درکشورما اين کاروان سالاران به تفنگ سالاران مبدل شدند؛زمان ومکان را براي خشونت و افراط‌گرايي مذهبي وفساد اداري مساعد ساختند.  درين صورت بدون شک، روابط اجتماعي فاسدا...

Previous   ||   Next